Nietzsche yanıldı; ölen ruhtu, Tanrı değil.
Ruh, ölüm çarmıhında can çekişirken, azabın şiddetinden, kendinin öldüğünü söylemek isterken, kaderin buyurucu gücüne, istemeyerek de olsa işaret etti; kendinin öldüğünü söyleyeceğine Tanrı'nın öldüğünü söyledi. Aslında bununla da kendi yokluğunu söylemek istedi. Kendi fâniliğini belirtti.
Dünya, yeryüzü, ruhun, diriliğin bütün şartla- rını eksiksiz yaşayabileceği bir iklimi sürekli ola- rak barındıramaz yüreğinde ve üstünde.
Kimi zaman acı bir kader rüzgârı, insanlığın ruhunu daraltır, onu ölümün ufkuna doğru iter, kimi zaman da tatlı rüzgârlarla diriliş ufuklarına.