Farkında olsak keşke
Neyse ki proletarya, "kanaatkârlığının" hiçbir zaman ödüllendirilmediğinin fazlasıyla farkındadır. Proletaryanın gösterdiği esneklik ve uyumluluk, düşmanının gözünde onun “güçsüzlüğünün" kanıtıdır; talepleri ne kadar ılımlı, ne kadar "makul" ise kendisine verilen tavizler de o kadar cimri olur. Savaşan iki taraftan hangisinin zafer kazanacağını belirleyecek olan, taraflardan birinin göstereceği uyum değil, "fiilî güç dengesidir".
Sayfa 42 - Yordam Kitap, Birinci Basım, Ağustos 2023
"Proletarya diktatörlüğü döneminde," diyordu Kollontay, "cinsiyetler arası ilişkileri işçi kolektifinin ve gelecek nesillerin yararına olacak şekilde düzenleyen yasa değil, komünist ahlaktır." Artık cinsel eylem ahlaki olarak yargılanmayacak, bunun yerine "sağlıklı bir organizmanın açlık ve susuzluk gibi başka ihtiyaçları kadar doğal" hale gelecekti.
Sayfa 26 - Yordam Kitap, Birinci Basım, Ağustos 2023
Aile çıkarları kolektif çıkarları zedeler
Tartışmayı bir adım ileri götüren Kollontay, devletin, evli çifti işçi kolektifinden ayrı bir yasal birim olarak tanımasının gerekmediği bir aşamanın geleceğini söylüyordu: Buna göre devlet, yalnızca gebelik ve doğum sırasında kadının ve yetişkin olana kadar çocuğun esenliğini güvence altına almakla yükümlü olacaktı. Bu düzenlemeler yürürlüğe konup kabul gördükten sonra, işçi cumhuriyetinin yönetimi ilk devraldığında yayınlayacağı evliliğe yönelik kararnameler, "geçmişten kalma şeyler" haline gelecek ve mantıken bir köşeye atılacaktı. Nihayetinde aile gibi sadece kendisini ilgilendiren çıkarları kollayan bir kurumun tek işlevi, “kolektifin çıkarlarıyla çelişmek ve bağlarını zayıflatmak” olacaktı.
Sayfa 26 - Yordam Kitap, Birinci Basım, Ağustos 2023
Komünist ekonomi aileyi ortadan kaldırır. Proletarya diktatörlüğü döneminde tek üretim planı ve kolektif toplumsal tüketim anlayışına geçilmesiyle, aile ekonomik bir birim olarak önemini kaybeder. Ailenin dışsal ekonomik işlevleri ortadan kalkar ve tüketimin tekil aile bazında örgütlenmesi son bulur; bir sosyal mutfak ve kantin ağı kurulur; giysi yapımı, onarımı, yıkanması ve diğer ev işleri ülke ekonomisine entegre edilir. Proletarya diktatörlüğü döneminde, ekonomik bir birim olarak ailenin, ulusal ekonomiye faydasız olmanın da ötesinde zarar getirdiğini görmek gerekir. Aile ekonomik birimi, a) küçük hane ekonomilerinin verimsiz biçimde ürün ve yakıt israfına ve b) özellikle evdeki kadınlar tarafından yüklenilmek üzere, üretken olmayan emeğe yol açmakta ve dolayısıyla tek bir ekonomik plana ve işgücünün (kadınlar dahil) amaca uygun kullanımına dayalı işçi cumhuriyetinin çıkarlarıyla çatışmaktadır.
Sayfa 25 - Yordam Kitap, Birinci Basım, Ağustos 2023
Ebeveynler değil çocuk psikolojisini bilen insanlar çocuk baksın
Kollontay ayrıca çocukların bakımı, "bedensel ve ruhsal eğitimleri" konusundaki sorumluluğun tamamını işçi kolektifinin üstlenmesini öngörüyordu; böylece ebeveynler ve çocuklar arasında da yeni bir ilişki yaratılacaktı.
Sayfa 25 - Yordam Kitap, Birinci Basım, Ağustos 2023