İlk yıkım Servet-i Fünûn'un temsil ettiği cılız, cesaretsiz, imansız ve bitik bir gençliği hayata çıkardı. Mâi ve Siyah romanındaki Ahmet Cemil'in hasta varlığı, bir iman buhranının kurbanıdır.
"Bir milletin kendisi hakkında sahip olduğu tarih bilinci, seçkin bir izleyici kitlesi için yazan bilim adamlarından gelir genellikle. Bununla birlikte, içinde yaşadığımız kitlesel iletişim çağında, seçkinler de dahil olmak üzere ulusun büyük çoğunluğu, kitle iletişim araçlarından, özellikle de elektronik gazetecilikten, kitaplardan olduğundan daha az şey öğrenirler. Mesela ABD'de televizyon, halkın büyük çoğunluğu için, günlük haberlerin en büyük ve en güvenilir tek kaynağı haline geldi. Ve kamuoyu kendisi ve diğer ülkeler hakkındaki algılamalarını bu kaynaktan yapmaktadır."
Özgürlük ve demokrasi duygusal olarak tatmin edici illüzyonlar olabilir, fakat onlar, parçalanmış haberlerin ithitva ettiği imajlar tarafından acınası biçimde tanımlanmaktadır.