1492'de ev ve barklarını geride bırakıp göç etmeğe zorlanan Yahudiler, niçin Osmanlı Devletine sığınıp bu devletin topraklarını kendilerine yurt edindiler? Sonraki tarihlerde niçin birçok Yahudi kurtuluşu ve güvenceli bir yaşamı bu topraklarda buldu? Söz gelimi, niçin bir Yahudi şair şu dizeleri kaleme almak gereğini duydu?
Ve dün lanetler altında kalan kimseler, Sefil ve çıplak olarak İstanbul'a girdiler.
İlk defa olarak işitilebildi:
"Siz muhacirsiniz, safa geldiniz."
Biz, sıradan insanlar, yalnız bir sefer ölürüz. Ama büyük adamlar iki sefer ölürler. Birinci sefer bu dünyayı bırakıp gittikleri, ikinci sefer de bıraktıkları eserler, yıkılıp kaybolduğu zaman.