İslamiyet’in ilkeleri ve başlangıçtaki uygulamaları, İran'ın sınıflı feodalizmi, Hindistan'ın kast sistemi, Bizans ve Latin Avrupa'nın ayrıcalıklı aristokrasileri gibi çevresindeki ülkelerdeki uygulamalarla kıyaslandığında gerçekten de İslam dininin eşitlik ilkesi taşıdığı söylenebilir!
Şeybani’ye göre insanın ilk görevi Allah’a hizmet etmektir ve bunu doğru bir şekilde yerine getirebilmek için yeterince beslenmeli, giyinmeli ve barınmalıdır. Bunu sağlamanın tek yolu da çalışıp para kazanmaktır.
Uzun vadede, dış etkilerden daha yıkıcı olan şey belki de, ülkedeki siyasi değişiklikler ve ticaretle ve üretimle ilgisi olmayan askeri aristokrasilerin devlete egemen olmasıdır.
İslam toprakları özellikle Doğu’da Moğolların ve Batı’da Kuzey Afrikayı yerle bir eden Hilali Bedevilerinin istilaları yüzünden fazlasıyla harap olmuştu.