Katreikitab
@Katreikitab
414 okur puanı
Nisan 2020 tarihinde katıldı
Sahafların o kendine has kokusunu içine çekerek kitap arayanlar o eşsiz heyecanı çok iyi bilir. Bugün size o tozlu rafların arasından bulup çıkardığım, benim için yaşanmışlığıyla çok kıymetli olan bir ilk baskıyla geldim: Eflatun Cem Güney’in kaleminden Tahir ile Zühre.
Hepimizin bir şekilde kulak aşinalığı olduğu bu trajik ve köklü sevda destanı, "Masalcı Baba"nın elinde adeta bambaşka bir büyüye kavuşmuş. Sultan kızı Zühre ile vezir oğlu Tahir’in sihirli bir elmayla başlayan yaşamları ve bir pîrin elinden içtikleri aşk badesiyle alevlenen sevdaları öylesine masalsı bir dille anlatılmış ki...
Kitabın o sararmış sayfalarını çevirirken sadece bir halk hikâyesi okumuyor; yabancı kelimelerden tamamen arındırılmış, su gibi akan, şiirsel ve pırıl pırıl bir Türkçenin tadını çıkarıyorsunuz. Eflatun Cem Güney, kültürel hafızamızı o samimi ve duru üslubuyla adeta nakış gibi işlemiş.
Eski basımların, daha önce kim bilir kimlerin dokunduğu o sayfaların verdiği hissiyatla bu destanı okumak bambaşka bir dinginlik verdi. Geleneksel hikâyelerimizin köklerine, temiz bir Türkçe ile inmek isteyen herkese yürekten tavsiyemdir.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Kitabın ilk yarısı olan Düğün’de Cezayir’in kavurucu güneşi, denizin tuzu ve yaşama sevincinin lirik coşkusuyla Akdeniz’in kalbine doğru aydınlık bir yolculuğa çıkarken; hemen ardından gelen Bir Alman Dosta Mektuplar ile İkinci Dünya Savaşı’nın karanlığına ve faşizme karşı insanın onurunu koruma mücadelesine, o ağır felsefi direnişe tanık oluyorsunuz. Camus’nün, doğanın sonsuzluğu karşısında bu kısacık ömrümüze nasıl sıkı sıkıya tutunmamız gerektiğini anlattığı gençlik yıllarından, dünyanın anlamsızlığına teslim olan bir ideolojiye karşı insanlığı ve adaleti savunduğu olgunluk dönemine geçişini tek solukta okumak zihni gerçekten çok besliyor. Hem bedensel varoluşu kutlayan aydınlık bir felsefeye hem de en karanlık zamanlarda bile dimdik duran ahlaki bir manifestoya aynı anda şahit olmak istiyorsanız, kalemin gücünü iliklerinize kadar hissettirecek bu eşsiz esere kesinlikle şans vermelisiniz!
Okumak çoğu zaman gerçek dünyadan bir kaçış, güvenli bir liman olarak görülür. Peki ya o liman yavaş yavaş bizi kendi içine hapsederse? Carlos María Domínguez'in kısacık ama sarsıcı novellası Kâğıt Ev, tam da bu rahatsız edici ama bir o kadar da büyüleyici sorunun peşine düşüyor.
Hikâye, sarsıcı ve oldukça ironik bir olayla başlıyor: Cambridge sokaklarında yürürken Emily Dickinson okuyan akademisyen Bluma Lennon'un trajik ölümü. Ancak asıl gizem, Bluma'nın ölümünden aylar sonra masasına bırakılan tuhaf bir kargoyla alevleniyor. Paketten Joseph Conrad’ın Gölge Hattı isimli kitabı çıkıyor. Fakat bu sıradan bir kitap değil; üzeri gizemli bir şekilde kurumuş çimento ve harç kalıntılarıyla kaplı.
Bu esrarengiz kitabın nereden geldiğini ve neden bu halde olduğunu bulmak isteyen anlatıcıyla birlikte, kendimizi yirmi binden fazla kitabın hüküm sürdüğü, kelimenin tam anlamıyla "kitaplara adanmış" bir hayatın izini sürerken buluyoruz. Bu hayat, gizemli koleksiyoner Carlos Brauer’e ait.
Kâğıt Ev'in en çarpıcı yönü, okuma tutkusunu sadece romantik bir eylem olarak ele almaması. Yazar, kitap biriktirmenin ve okumanın bir noktadan sonra nasıl tehlikeli ve hayatı ele geçiren bir takıntıya (bibliyofili) dönüşebileceğini usta bir dille işliyor.
Sayfalar ilerledikçe zihnimizde şu soru yankılanıyor: Evlerimizde özenle dizdiğimiz, kokularını içimize çektiğimiz o kitaplar sadece cansız nesneler midir, yoksa bir noktadan sonra kendi kaderimizi çizen canlı varlıklara mı dönüşürler?
"Bir kütüphane inşa etmek, bir hayat inşa etmektir; asla sıradan bir yığın değildir o."
Domínguez, edebiyatı sadece fikirler üzerinden değil, aynı zamanda fiziksel bir nesne olarak "kitap" üzerinden inceliyor. Üstelik bunu yaparken Borges, Cortázar ve Márquez gibi Latin Amerika edebiyatının devlerine de ince
Eski İstanbul'un kaybolan silüetine, Haliç'in durgun sularına ve artık esamesi okunmayan o naif insan ilişkilerine doğru kısa ama derin bir yolculuğa çıkmaya ne dersiniz?
Bugün, edebiyatımızın gizli hazinelerinden biriyle, Osman Cemal Kaygılı’nın Sandalım Geliyor Varda eseriyle karşınızdayım. Kitap, İş Bankası Kültür Yayınları’nın o çok sevdiğimiz Türk Edebiyatı Klasikleri dizisinden kitaplıklarımıza eklenmeyi fazlasıyla hak eden bir cevher.
İçerisinde iki öykü barındırıyor. İlki, kitaba adını veren o nostaljik, şiirsel ve buruk sandal sefası… Okurken Haliç sularında süzülüyor, ince bir kalp kırıklığıyla geçmiş ihtimallere dalıyorsunuz. İkincisi olan Tekin Olmayan Kedi ise insanın içindeki bencilliği oldukça sürükleyici ve trajikomik bir havayla yüzümüze vuruyor.
Eğer Sait Faik’in İstanbul sokaklarında dolaşan, kenar mahalle insanını merkeze alan o samimi, sıcak kalemini okumayı seviyorsanız; Kaygılı’nın bu eşsiz gözlem yeteneği ve dönemin ruhunu yansıtan dili de kesinlikle favorileriniz arasına girecek.
Gustave Flaubert, 1856 yılında Madame Bovary’yi yayımladığında yalnızca bir roman yazmamış, aynı zamanda o güne dek edebiyatı domine eden romantizm akımının cenaze namazını kılmıştı. Flaubert’in kalemi, hayallerin zehrine karşı bir panzehir, daha doğrusu gerçekliğin keskin bir giyotiniydi. Roman, sıradan bir taşra hikayesi gibi başlar ancak sayfalar ilerledikçe insan ruhunun ve burjuva ikiyüzlülüğünün sarsıcı bir otopsisine dönüşür.
Emma’nın trajedisi, kötü bir insan olmasından değil, yanlış kitapları okumasından ve onlara inanmasından kaynaklanır. Zihni, manastır yıllarında gizlice okuduğu şövalye masalları, tutkulu aşk öyküleri ve lüks yaşam tasvirleriyle şekillenmiştir. Ancak kader ona, sıradanlığın ve tekdüzeliğin vücut bulmuş hali olan kocası Charles'ı ve kasvetli Yonville kasabasını sunar.
Emma'nın, içinde bulunduğu "gerçeklik" ile zihninde kurguladığı "ideal" arasındaki bu muazzam uçuruma dayanma çabası, psikoloji ve edebiyat literatürüne Bovarizm (tatmin edilemeyen idealize edilmiş hayaller hastalığı) kavramını armağan etmiştir. Emma, kurtuluşu lüks eşyalarda, borçlarda ve Rodolphe ile Léon gibi bencil aşıkların kollarında arar; ancak bulduğu tek şey çamur ve yıkımdır.
Bu kitabın bir başyapıt olmasının asıl sırrı, anlattığı hikayeden çok nasıl anlattığında gizlidir. Flaubert, yazarın eserde "Tanrı gibi her yerde olması ama hiçbir yerde görünmemesi" gerektiğine inanırdı.
Objektif bir kamera gibi, karakterlerini yargılamadan, onlara acımadan veya onları yüceltmeden aktarır. Bazen tek bir cümleyi kusursuzlaştırmak, doğru kelimeyi (le mot juste) bulmak için günlerce uğraşmış, her bir virgülün sesini test etmek için metinlerini bahçesinde bağırarak okumuştur. Bu yüzden romanda tek bir kelime bile tesadüfi değildir; her detay, kasabanın o boğucu atmosferini inşa
