Çarlık Rusya'sı, asker bir otokratın, yüz milyonlarca köylüden vergi toplamak, onları zorla askere almak ve denetim altında tutmak için 100.000 toprak sahibi ile 50.000 bürokratı çalıştırdığı dev bir kışlayı andırmaktaydı.
Romanovların saltanatı, fedailere ve rahiplere dayanıyordu. Düsturları Otokrasi, Ortodoksluk ve milliyetçilik idi. Aristokrasi, devlet görevlileri sınıfı hâline geldi. Köylüler dağıtılıp köleleştirildi. Şehirler az sayıda ve küçüktü. Ticaret sıklıkla devletinkontrolü altındaydı. Sivil toplum zayıf ve kayıtsızdı: girişkenlikten ve kendi kendine örgütlenme gücünden yoksundu. Rus yaşamının aktif kuvvetleri (dâhili süreçlere dinamizm kazandıran kuvvetler), Çarlık devleti ve yabancı güçlerin tehdidiydi. Böylece, üretim fazlaları siyasi-askeri birikim süreciyle yukarı doğru taşınırken, bu fazlaların kaynağı olan şehirlerle köylerin gelişmişlik düzeyi kahredici Ortaçağa takılıp kaldı.
Çarların otokrat yönetimi (ve Rusya'da düzenin dayandığı militarist tarz), 3 etkenin etkileşiminin sonucuydu: ekonominin geriliği, sivil toplumun zayıflığı ve rakip güçlerle rekabet.
Radikallerin çoğu Narodnik ("Halkçı") idi. Rusya 1914'te bile ağırlıklı olarak bir tarım ve köylü ülkesiydi; geleneksel, kapitalizm öncesinin köy komünü (mir), daha kapsamlı bir toplumsal reform modeli sunuyor gibiydi. Narodniklerin kafasına Çarı, toprak ağalarını ve rahipleri devirecek bir köylü devrimi; köyleri, özgür çiftlikleri ve yerek üretimi temel alan bir devrim sonrası ütopyası vardı.
Başarısız isyanın ardından Rus radikalizmi salon toplantılarının mahremiyetine sığındı. Radikal görüşler aydınlar kesimi [entelijansiya] (yazarlar, profesyoneller, liberal burjuvazi, genç asiller) arasında yaygındı ama sıradan halka henüz sirayet etmemişti. Aleksandr Herzen (1812-70), bu aydın kesimin en parlak yıldızlarından birisiydi. Düşündüklerini açıkça ifade etme özgürlüğüne sahip olmak için daimi sürgün hayatını seçmişti. 1848 Devrimi sırasında Paris'te olan Herzen, ardından Rusya'da da dağıtımı yapılan Kolokol (Çan) gazetesini Londra'da yayınlamaya başladı. St. Petersburg Üniversitesi'nden atılan radikal öğrencilere ne yapmaları gerektiğini söylüyordu:
"Don ve Ural'dan Volga ve Dinyeper'e kadar uzanan engin vatanımızın her köşesinde sızlanmalar artıyor, homurtular yükse liyor. Uzun ve can sıkıcı bir sükûnetin ardından fırtınaya gebe kabarmaya başlamış o büyük dalganın ilk gümbürtüsüdür bu. Narod. Halka. Ey bilginin sürgünleri, sizin yeriniz işte orasıdır."
Fikir buydu: Narod'a. Herzen'in çağrısı, tam da bu amaca sahip bir devrimciler kuşağı ortaya çıkaracaktı: Narodnikler.