İlk romanımız olarak geçen bu eser cüz halinde 1872 yılında yayınlanmaya başlamış. 1873 yılında bütün olarak ilk baskısı çıkmış.
İlk romanımızın bu olması tartışılır olmuş. Vartan Paşa’nın Akabi Hikayesi (1851, Ermeni alfabesi kullanılmış Türkçe yazılmış) Misailidis’in Karamanlıca (Yunan alfabesiyle Türkçe) yazdığı Temaşa-i Dünya ve Cefakar u Cefakeş(1871-1872) gibi eserler daha sonradan ortaya çıkarılmıştır.
Saliha Hanım: Talat’ın annesi
Ayşe Kadın: Saliha Hanım ve Talat’ın evindeki hizmetçi
Dadı, Saliha hanım diyalog 1
> Beni okudu, bağladı. İşte bağ hala kolumda duruyor. Hiş o vakitten very ben sıtma görmedi. — Aa, dadı! O şeylere sen ben inanırız, şimdiki gençler inanmaz. Boşuna yorulma. (s3)
Dadı, Saliha Hanım diyalog 2
> Görmeden, bilmeden bir kız alırlar, hiç sormadan bilmediği bir kocaya verirler. Acaba çocuk o kızla anlaşabilecek mi? Beğenecek mi? Sevecek mi? Kız da onu isteyecek mi? Babaları, anaları işin burasını hiç düşünmüyorlar. (s7)
Saliha Hanım’ın annesinin söyledikleri diyalog 3
> Baban seni kızdırmak için söylüyor. Mektepteki arkadaşlarını sevmelisin, kız olsun, oğlan olsun hiçbir zararı yoktur, dedi. (s13)
El-Mürasele nisfü’l-musavala: Mektuplaşmak kavuşmanın yarısıdır.
Taaşşuk-ı Talat: Talat’ın aşkı
Ragıbe Hanım(Talat) yolda yürürken içinden geçenler
> Ah biçare kadınlar, neler çekermiş! Biz erkekler onları kukla değerinde kullanıyoruz. Yolda serbest ve rahat yürümelerine mani oluyoruz. Bu ne rezalet! (s45)
Yazarın kendi verdiği spoiler