Tarihkitapperver
@Kitappertev
Bazen söylemek isteyip de söyleyemediklerimizi kitaplar söyler. Bizler de altını çizeriz.
282 okur puanı
Mayıs 2023 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Fahrenheit kalk büyüğün geldi.Alıntı
2. Abdülhamit döneminde yıkılan kitapların listesini incelediğimizde yukarıda açıkladığımız gibi Abdülhak Hamit Tarhan, Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi gibi dönemin ünlü yazarlarının kitaplarının da olduğu dikkati çekmektedir. sadece kitapların degil zararlı olduğu düşünülen gazete kartpostal resim konyak ilanı madalyalar Hatta resimli su bardaklarına varıncaya kadar birçok şeyin imha edildiği görülmektedir. Çemberlitaş hamamında 1902 yılının Mayıs ayında yakılan kitaplar 131 kalem ve toplam 29.681 adettir Maarif Nazırı'nın saraya gönderdiği 24 Mayıs 1902 tarihli yazın ekinde belirtilen yakılan kitapları da ilave edersek bu sayıyı 30.302'ye çıkmaktadır.
Kitap Yakma OlayıAlıntı
Kitapların yakılmasıyla ilgili 16 Mayıs 1901 tarihli Maliye Nazırı ve Maarif Nazırı Vekilinin Saray'a gönderdiği yazı oldukça ilginçtir. Yazıda, Encümen-i Teftiş ve Muayene tarafından toplanan kitap ve her türlü zararlı evrakın yakılmak üzere Matbaa-ı Amire'ye gönderildiği belirtilmektedir. Fakat 102 çuval dolusu kitap ve broşürlerin toplu olarak Matbaa-ı Amire'de veya sur haricinde yakılması çeşitli güçlükleri ortaya çıkaracağından, Heybeliada'ya yakın boş bir adaya kayıkla taşınarak ve bu işle görevli memurların huzurunda yakılmasının uygun olacağı teklif edilmektedir.^{303} O günlerin Maarif Nezareti, Divanyolu'nda, bugün Basın Müzesi olan binadadır. Yukarıda belirtilen 102 çuvallık yasak kitap, bir yıl içinde 150 çuvala yükselince, bu kez 6 Mayıs 1902 tarihinde, kitapların buradan arabalarla Unkapanı'na sonra da oradan Kağıthane'ye gönderilip, dönemin İlköğretim Genel Müdürü'nün marifetiyle, kitap yakma ustası bir hademe de tedarik edilip haftada iki gün yakma işlemi yapılacağı$^{304}$ Maarif Nazırı'nın 6 Mayıs 1902 tarihli yazısında şöyle anlatılmaktadır; Encümen-i Teftiş ve Muayenece zararlı oldukları tespit edilen 150 çuval kadar kitap ve evrak verilen şifahi emir üzerine Kağıthane civarında yakılacaktır. Çuvallar arabalara doldurularak Unkapani iskelesine ve oradan mavne ve Kâğıthaneye Encümen üyelerinden Kamil Efendi ve Mekatibi Ibtidayi Müdürü Şükrü Bey'in gözetiminde taşınacaktır. Bu çuvalların yakılmasından encümen hademelerinden Aliağa ile yanına aldığı birincisi sorumlu tutulmuştur bundan sonra gelen evrakın arkası kesilinceye kadar her hafta Pazartesi ve Perşembe günleri çuvallar Kağıthane'ye sevk edilerek yakma işlemine devam edecektir.
Yakılan kitaplarAlıntı
Bu dönemde zararlı, ruhsatsız ve yasak olduğu gerekçesiyle toplatılan kitaplar yakılmak üzere Maarif Nezareti'ne gönderilmektedir.^{293} Taşrada ise bu tür kitaplara rastlanılması durumunda mahallinde yakılmaktadır.^{294} Yakma işleminde dikkat edilmesi gereken husus ise "muzırratı muhakkak ve şiddetli olanların derhal ihrak ve imha olunmasıdır."^{295} Yakılan kitaplar arasında Namık Kemal'in Osmanlı Tarihi, Zavallı Çocuk, İntibah, Vatan Yahud Silistre, Cezmi, Abdülhak Hamit Tarhan'ın, Ölü, İçli Kız, Nazife, Makber, halk edebiyatından Leyla Mecnun Hikayesi, Aşık Ömer, Köroğlu gibi kitapların olduğu görülmektedir.^{296} Selim Sabit Efendi'nin Muhtasar Tarih-i Osmani kitabı da yakılanlar arasındadır. İlginç olan ise Selim Sabit Efendi'nin 1886 yılının Kasım ayında kitap sansürünü yapan Encümen-i Teftiş ve Muayene başkanlığına getirildiğinde görevinin ilk yılının sonunda kitabının yasaklanmasıdır.^{297} Kitapta Sultan Abdülaziz'in hal' edilmesi ve ölümü hakkında bilgiler bulunmaktaydı.^{298} Dolayısıyla Selim Sabit Efendi'nin kitabı "muzzıratı muhakkak ve şiddetli olanlar" kısmına girmektedir.