Koray Durdu
@Koraaey
Uygar Topluma Geçiş - Terminoloji: "Uygarlık" kavramı
"Uygar" sözcüğü, dil devrimi sırasında Osmanlıcadaki "medeniyet", Frenkçe'deki (Fransızca'daki) "civilisation" sözcüklerinin yerine "öz Türkçe" bir sözcük diye önerilmiştir. Anlaşılan, Türkçe konuşan Orta Asya göçebe çoban (barbar) toplulukları arasında yerleşik ve kentli (medeni) yaşama ilk geçen "Uygur" Türklerinden esinlenilerek "uygar" sözcüğü türetilmiş.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Neolitik Devrim - Güneydoğu Asya'daki yayılışı
Güneydoğu Asya Neolitiğinin özelliklerinden biri, dövüştürülmek için yaban horozlarının (dolayısıyla tavuğun) beslenip evcilleştirilmiş olmasıdır. Buradan Eski Dünya'nın her yerine yayılan tavuk, kümes hayvanı olarak köy yaşamına böyle girmiştir.
Neolitik Devrim - Neolitiğin Afrika'da yayılması
Hayvanların evcilleştirilmesine gelince, Sahra'da sığırgiller (Bovidae) zamanımızdan 10 binyıl önce (Batı Asya'dan da önce) evcilleştirilmiş bulunuyordu. Eşek de (dünyada ilk kez burada olmak üzere) Sahra'da (ZÖ 6. binyılda) evcilleştirilmiştir. Eşeğin deve kervanının önünde gidişinin nedeni mi?!
Yörede yabanılların bulunmayışından gidilerek, buğdayın ve ketenin; koyunun, keçinin ve domuzun kolonicilerce (ZÖ 8. binyılda) Batı Asya'dan getirilerek Afrika'ya yayıldığı sanılıyor.
Böylece Sahra'da kurumlaşan Neolitik üretici yaşayış, karma çiftçilik biçiminde Nil Vadisi boyunca kuzeye (Delta'ya) ve güneye (çavlanlara) doğru yayılmıştır. Sahra'nın kendisine gelince, zamanımızdan 6 binyıl önce çölleşmesi üzerine, sığır, koyun, keçi güden göçebe çoban toplulukları Orta Afrika'ya inmişlerdir. Buralarda yüzbinlerce yıldır yaşayan avcı ve toplayıcı kültürlerin yerini almışlardır. Üretici yaşayış biçimin Orta Afrika'ya getirmişlerdir. Sahra'da ise (çölleşme üzerine) avcı ve toplayıcı asalak yaşayış biçimine geri dönülmüştür.
Güney Afrika'nın biyomasının çok varsıl olması bitkisel besin üretimine geçilmesini gereksiz kılmıştır. Öte yandan, çeçe sineğinin taşıdığı (evcil hayvanları daha çok vuran) uyku hastalığı (trypanosomiasis) burada hayvansal besin üreticiliğine geçilmesini engellemiştir. Böylece, Güney Afrika'nın, geçmişleri Neolitiğe dayanan balıkçıları ve (Buşmanlar gibi) avcı ve toplayıcıları, varlıklarını (bazı örneklerinde) günümüze dek sürdürebilmişlerdir.
Mezolitik Kültür - İnsanlığın ilk canlı aracı: köpeğin evcilleşmesi
...insan mı kurdu evcilleştirmiştir, yoksa kurt mu kendini (hizmetini) insana sunarak evcilleştirmiş sayılır?
...Öyle ki yanıtı, köpeğin (kurdun) sanıldığı gibi insan tarafından "evcilleştirilen ilk hayvan" türü olmadığı sonucuna götürür. Aslında kurdun kendini evcilleştirdiği söylenebilir. Gerçekten, kurdun evcilleşmesi, birçok bakımdan, tipik evcilleştirme sürecine örnek olacak nitelikte değildir.
Mezolitik Kültür - Maddesel Kültürde Gelişmeler - Yayın artıları eksileri
Amazon, Eski Yunancada (a-mazon) "memesiz" anlamına gelen bir sözcükmüş. Amazonlar, mitosa göre (bilimsel gerçeklere aykırı olarak) yayı daha güçlü gerebilmek için göğüslerinden birini kestiren kadınlardan oluşan bir (sanal) topluluktur. ...Gerçekten yay bir kadının (bile) güç bakımından kendinden avantajlı bir erkeği avlayabilmesini (soyutta) olanak içine sokmuştur. Ama somutta, tarih boyunca av ve savaş araçları erkek kültürünün bir parçası olagelmiştir. Öyle ki çağımızın ilkel avcı topluluklarından bazılarında (yayın zayıfa sağlayabileceği güçlüyü öldürebilme olanağı önlenmek istenircesine!) kadınların yaya dokunmaları bile (elbette başka nedenlerden dolayı) tabudur.