Ya pasaport nedir? Seyahat edenin şahsıyla ilgili bir tavsiyename, seyahat eden ve sahip olduklarıyla ilgili bir güvenlik belgesidir. En iyi şeyleri yozlaştırmak tıynetindeki hazine, pasaportu ihbar ve vergilendirme aracı haline getirdi. Bu gezme hakkını satılığa çıkarmak demek değil midir?
Evet, çalıştın mülk sahibi. Öyleyse ne diye önce gelenin ihraz hakkından bahsediyorsun? Nasıl! Hakkından emin değil misin, yoksa insanları kandırıp adaleti yanıltmayı mı umuyorsun? Öyleyse tez savunmanı ver bize, zira hüküm kati olacak ve biliyorsun ki davamız bir geri alma davasıdır.
Çalıştın eyvallah! Ama görevinin seni yükümlü kıldığı emek ile kamu malına sahip çıkmak arasında ne alaka var?
Toprak üzerindeki hakkın ve hatta hava ve ışık hakkının zamanaşımıyla ortadan kaybolmayacağını bilmiyor musun?
Çalıştın eyvallah! Ama başkalarını çalıştırmadın mı hiç? Öyleyse başkalarının senin için çalışmakla kaybettiklerini sen onlar için çalışmadan nasıl kazanabildin?
Çalıştın amenna! İşine bir bakalım. Sayacağız, tartacağız, ölçüp biçeceğiz. Balthazar'ın hükmü olacak bu: Çünkü şu teraziye, düzece, gönyeye ant olsun, eğer başkasının emeğini, ne türlü olursa olsun iç ettiysen son dirhemine kadar geri vereceksin.
Ordu besleyen, icraatlar yapan, memur geçindiren hükümetin harcamalarını karşılamak için vergi gerekir. Herkes masraflara katılırsa ne ala... Ama neden zengin fakir olandan daha çok ödesin? Bu adildir deniyor, çünkü zengin daha çoğuna sahip. Bu adaletten bir şey anlamadığımı itiraf edeyim.
Niçin vergi ödenir? Herkesin doğal haklarından, özgürlük, eşitlik, emniyet ve mülkiyet haklarından yararlanabilmesini sağlamak için; devlette düzeni sürdürebilmek ve kamuya, faydalı ve keyifli olanaklar sunabilmek için.
Öyleyse zenginin hayatını ve hürriyetini korumak fakirinkini korumaktan daha mı pahalı? İşgal, kıtlık ve salgın hastalık durumlarında kim daha maliyetlidir; devletin yardımı olmadan beladan kaçan büyük mülk sahipleri mi, yoksa her türlü tehlikeye açık durumda, kulübesinde oturup kalan ameleler mi?
Esnaflar ve günlük işçiler, müreffeh burjuvalardan daha mı çok tehdit ediyor düzeni? Polis iki yüz bin seçmenden değil de birkaç yüz işsiz emekçiden korkuyor yahut.
Özgürlük insan olmanın birincil şartodır ve kişinin özgürlüğünden vazgeçmesi insaniyetinden vazgeçmesidir; o noktadan sonra nasıl insanca bir eylemde bulunulabilir?