Derdinden genç yaşta hastalıklara karan bi arkadaşımı gördükten sonra dertleri kendimi hasta etmeyecek kadar az kafaya takmaya karar verdim. Hasta olmama değmezsiniz.
Hacı Murat gibi nice yiğitler, seçmek zorunda bırakıldıkları tarafların entrikalarıyla harcanıp gittiler. Onlar istemedi, onlar seçmedi bu kaderi, kader onları seçti onlara da bu şah oyunlarında piyon olmaktan başka çare kalmadı. Kimi yiğitçe savaşarak öldü kimi kalleşçe sırtından bıçaklandı. Bu kitabında Tolstoy kendi milletini kendi çarını inceden eleştirmiş.
Hacı MuratLev Tolstoy · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 201918,5bin okunma
Etrafındaki yağdanlık tipi kişilerin pohpohlamalarıyla öyle bir duruma gelmişti ki sözleriyle davranışları arasındaki ilişkiyi göremez olmuştu. Hatta gerçeğe, mantığa, sağduyuya aykırı davrandığını da fark edemez duruma gelmişti. Verdiği emirler ne denli anlamsız, haksız, saçma ve çelişkili olursa olsun sırf kendi emri olduğu için yapılması ve uygulanması gerektiğine inanıyordu.