Berkay Aksu
@Litvinov
Suç ve Ceza İnceleme-1Edebiyat
-Spoiler İçerir-
Inceleme-1
Suç ve Ceza esasen çok yönlü olarak incelenebilir vasıfta bir eser. Çözümlenmesi kitaba ve kitaplara konu olabilir. Bu cercevede bir veya birkac yazi icerisinde analiz edilmesi olanakli degilse de; bazı kısımlar bakimindan birkac inceleme yazısında ele alınması yerinde olacaktır.
Oncelikle Dostoyevski'nin kult eserlerinin karakterlerinin ana karakteristiklerini anlayabilmek adına; önceki eserleriyle bir kopuş anlamına gelen Yeraltindan Notları okumakta fayda vardır. Kimi edebiyat eleştirmenleri bu kitabı Dostoyevski'nin Suç ve Ceza, Delikanlı, Budala ve Karamazov Kardeşler olarak ilerleyen eserler serisinin 'önsözü' olarak nitelemektedir. Yeraltindan Notlar yazarin Gogol cizgisinden kopusunu ve kendisini bulmasini temsil eder. Felsefi derinligi Nietzche, psikolojik ayrinticiligi Freud'la yan yana anılır biçime girer. Dolayisiyla Yeraltindan Notlar; ufak hacmine karşın tabir-i caizse cürmünden fazla yer kaplamaktadır.
İnsanlığın her yönden eylemsellik ve arayış içinde olduğu 19. yüzyılın aydın insanının karışık kafası, varoluşsal ve etik sorgulamaları, bu kaosun gündelik hayat içerisinde disavurum biçimleri neredeyse manifesto gibi ortaya konur. Bu yüzden diğer kült eserleri gibi Suç ve Ceza nin da Yeraltindan Notlar in gölgesinde okunması gerekir. Raskolnikov da tıpkı Yeraltindan Notlar kitabının ana karakteri gibi içsel-etik çırpınışlar içerisindedir. Varlığını özgün bir toplumsal-tarihsel düzleme konumlandırma arayışındadir. Buradaki en dikkat çekici nokta; Raskolnikov'un "cinayet" arka planını, kendisine kahramanlik atfedilen tarihsel kişiliklerle özdeşlik kurmak suretiyle kurgulamasidir. Bu kurgu cinayeti, cinayet olmaktan çıkaracak bir bakış açısını betimlemektedir. Roman içerisinde tefeci cinayetinin temelleri sorgulanirken