Oysa kaosun ne yasası, ne gelişimi, ne anlamı, ne de amacı vardır.
İşte Gogol Rusya'nın dahisi, hızla uçup giden troyka şarkısını söyledi. Geleceği bu troykanın koşusunda görüyordu, ama geleceğin Gogol' ün tahmin ettiği troyka da olmadığı anlaşıldı.
. Gelecek Rusya' nın yüzsüz troykalarındaydı.
Lenin' ın karakterinin hemen hemen bir dahi olan Troçki'nin, Buharin'in, Rıkov' un, Zinovyev'in ve Kamenev'in karakterlerinde ifadesini bulan bütün özelliklerinin kıyıcı özellikler olduğu anlaşıldı, bu özellikler adı sayılan liderlerin hepsini cellat kütüğüne, ölüme götürdü.
Tolstoy'un kitaplarına ve Beethoven 'ın müziğine içtenlikle hayran kala
n bir adamın köylülerin ve işçilerin yeniden köleleşmesine, Aleksey Tostoy gibi, kimyacı Semyonov gibi, müzisyen Şostakoviç gibi Rus kültürünün seçkin kişilerinin devletin uşağı haline getirilmesine yardım etmesi gerçekten trajiktır.