Tahmini Okuma Süresi:
14 sa. 3 dk.
Sayfa Sayısı:
496
Basım Tarihi:
Ocak 2020
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Adı:
Awakenings
ISBN:
9789750806674
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Uyanmak mı iyi, uyanmamak mı???Bilim
Nöroloji'ye, beynin gizli kıvrımları arasında dolaşan ve akıl almaz yeteneklerini inceleyen bu bilim dalına oldum olası hayranım. Oliver Sacks bu alanda yazanların en önde geleni. Hastalıkların semptomlarından ziyade hastaları ve onların hissettikleri ile ilgilenmesi ve gözlemlediklerini bilim çevrelerinin yanısıra sıradan insanlarla akıcı bir dille paylaşması beni etkiliyor. Her Sacks okuduğumda çok şaşırdığımı ve hayata başka gözle bakmaya başladığımı söylesem yalan olmaz. Tavsiye ederim, beğenirsiniz...
Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru büyük bir uyku salgını başlar (Encephalitis Lethargica). 1916 yılında başlayıp 1927 yılına kadar süren bu salgın yaklaşık 5 milyon insanı etkiler. Hastaların büyük çoğunluğu ya şiddetli uyku, ya da uykusuzluk durumunun yarattığı komplikasyonlar sonucu hayatlarını kaybederler. Beyne yerleşen bir virüsün sebep olduğu bu hastalıktan sağ kurtulmayı başaran, ancak hayatlarının uzun yıllarını çoğunlukla hareketsiz ve post ensefalitik sendrom ile geçiren hastalar, Oliver Sacks’ın intern’lük döneminde yeni keşfedilmiş olan Dopamin (L-Dopa) isimli ilacın verilmesi ile birlikte tekrar hayata dönerler. İşte Oliver Sacks kitabında bu "uyanış"ları anlatır.
Çoğunlukla vücutlarındaki katılaşmalar nedeniyle hareket edemeyen, hastalığın Parkinson benzeri etkileri ile konuşmakta zorlanan, donup kalan, kendi hareketlerini kontrol edemeyen bu hastalar büyük bir uyanış yaşarlar. Ancak bu uyanışlar birçok yan etkiyi de beraberinde getirir. Çoğu hasta bu sefer post ensefalitik sendromlardan değil, ama uyanışın getirdiği beynin aşırı hareketlenmesi ve beraberindeki yan etkilerden; en çok da yaşama demir atabilecekleri bir nokta bulamamalarından ve iki hastalık semptomları arasında kaybolup gitmelerinin yaşattığı ağır depresyon ve çaresizlikten
1920'lere gidiyoruz. Bize nispeten uzak olmayan veya kısa bir araştırmayla ulaşabileceğimiz dönemde, yaklaşık beş milyon insan bedeninin kontrolünü tamamen yitiriyor ve uyku hastalığı denilen salgına yakalanıyor. Bu salgının kurbanlarından 20 kişi, kırk yıl sonra değerli nörolog Oliver Sacks ve yöntrmlrri ile tanışıyor. Sacks, gözlem altında tuttuğu bu hastalarına L-DOPA dediği mucizevi bir ilacı kontrollü şekilde uyguluyor. Ve böylelikle hastalar alışılagelmemiş ve etkileyici bir biçimde kabus salgından uyanmaya başlıyor.
Oliver Sacks bu kitabıyla sağlık, ilaç, etki, farkındalık, tedavi ve metafizik gibi tanımlara çok farklı yenilikler getiriyor. Yöntemleriyle hastalar uyanırken; kitabı okuyan bizler de bir farkındalık yaşıyoruz bir uyanış gerçekleştiriyoruz. Oliver Sacks'ın sıradışı fikirleri ve çok üst düzeyde düşünce yapısı, bize çok farklı deneyimler yaşattırıyor. Beden ve akıl arasındaki o bağdan hiç şaşmıyor. Tüm bu yönleriyle "Uyanışlar"; yıllarca belgeselere, radyo programlarına, sahne sanatlarına ve filme konu oldu. Sizin de seveceğinizi düşündüğüm, size farklı deneyimler yaratacak, kaçırılmaması gereken bir kitap
1920’li yıllarda uyku hastalığının görüldüğü bir dönemde. L-dopa ilacı ile insanların uyanışlarını konu alan tek kelimeyle müthiş bir kitap. Kitabı ilk 100 sayfasında yer alan Bayan D’nin yaşadığı hayatı okudukça kalbim sıkıştı resmen . Bir solukta okuyacağınız güzel kitaplardan. Ayrıca filmi ve tiyatrosu yapılmış haftasonu filmi izleyeceğim . Keyifli okumalar:))
Uzun zaman önce okuduğum bir kitap ama beni çok etkilediğini hatırlıyorum. İçinde gerçek uyku hastalarının Uyanış hikayeleri var, hatta bir bölümünde fotoğraflar da yer alıyor. Hastalıkla ilgili bolca bilgi ve diğer aşamalarda bulunuyor. Sahne ve sinema uyarlamaları da yapılan bir kitap. Keyifli okumalar dilerim.
Varoluşun Nörolojisi
Bir beden değil, bir benlik hareket etmeye başlar. Oliver Sacks’ın Uyanışlar adlı eseri, tıp ile felsefenin sınır çizgilerinde dolaşan, insanın varoluşuna dokunan ender yapıtlardan biridir. 1960’larda, uyku ile ölüm arasındaki o donmuş bölgede, ensefalit salgınının yıllar önce bedeni tutsak ettiği, ruhuysa zamana kilitlediği hastaların sessiz ülkesinde Sacks, bir hekimden çok, bir tanığın kalemiyle konuşur. Onun için bu insanlar nörolojik vakalar tanımından çıkar,
“zamanın içinde unutulmuş bilinçler”dir.
Eserin temelinde, “uyanış” yalnızca fizyolojik bir olgu değildir; aynı zamanda ruhun kendini yeniden duyumsama girişimidir. L-Dopa ilacının mucizevi etkisiyle, on yıllar süren sessizlikten birden yaşamın içine fırlayan hastalar, aslında insan olmanın en derin anlamıyla karşılaşırlar: varlığın ağırlığıyla. Çünkü uyanmak, sadece gözleri açmaktan fazlasını gerektirir; zamanı, kaybı, geçmişi ve kendini yeniden görmek demektir. Her bir hasta, Sacks’ın gözünde bir felsefi figüre dönüşür, kimi zamana öfkeli bir Sisifos, kimi sessiz bir Diogenes gibi; herkes kendi benliğine geri dönmenin sancısını yaşar.
Sacks’ın en büyük başarısı, bu insanların tıbbi öykülerini “yaşam felsefesi”ne dönüştürmesidir. Her bir vaka, insanda bilincin ne kadar narin bir dengeye dayandığını, kimliğin ne kadar kolay dağılabileceğini gösterir. Bir insanın içsel benliği, beyin kimyasının bir salınımında kaybolabilir ama yine de orada, bir yerlerde, bir uykunun derinliklerinde yaşam sürer. Uyanışlar, bu sessiz yaşamların yankısını duyurur: bilimin diliyle değil, insanın kırılgan şiiriyle.
Eserdeki derinlik, Sacks'ın gözlemci olmaktan çıkıp bir tanık haline gelmesindedir. Hastalarına yaklaşımı, klinik bir mesafeden ibaret değildir, etik bir yakınlıktan doğar. Yalnızca bedenlerindeki
1920 lerdeki büyük uyku salgınını sağ atlatan insanlar acaba o kadar şanslı mıydı? Belirtiler ortadan kaybolmuş görünüyordu. Oysa yıllar sonra adeta ruhsuz bir bedene hapsolmalarına sebep olacak belirtilerin onları esir alacaklarını bilemezdiler.
Katılaşmış ve titrek vücutlar, maskelenmiş yüzler... Konulan yanlış teşhisler... Hayatları bu derece umutsuz görünürken bir ilaç onlar için gerçekten "mucize" olabilir mi?
Kitap boyunca hem hastalık hakkındaki gerekli bilgiyi, hem bu hastalarımızın önceki ve ilaç esnasındaki sürecini, yeterli bulmazsak eklerde ekstra bilgileri de bulabiliyoruz. Hepsinin ayrı ayrı yaşamlarına ortak olabiliyoruz. Okuyunca zihinde canlanmayacak gibi değil gerçi ama buradan ilham alınmış yapımlar sayesinde daha derin bir kavrayış da yaşayabiliyoruz.
Tıbbi bir alana değinmişken dilin biraz terimsel olması elbette normal. Ama Dr.Sacks bize her türlü açıklamayı sunduğu için bunun keyif kaçırıcı olduğunu düşünmüyorum.
Puan vermedi
Bir nörolog olarak Sacks ; tıbbın giderek ticarileştiği, sağlığın bir meta hâline geldiği, doktorların bizim ve sevdiklerimizin bedenlerine fabrikadan çıkmış makinalar gibi davrandığı, vücutlarımıza karşı gittikçe sertleşen bu dünyada, Sacks’in hastalarına gösterdiği insancıl yaklaşım, belki de onun en dokunaklı yanlarından biridir günümüz ilaca baglı tıp sektöründe bu yönetemin pek kulanıldığı söylenemez.. bu yüzden bile Sacks okumak gerek
Yazar Hakkında
Oliver SacksYazar · 17 kitap
Oliver Wolf Sacks, hastaları ile ilgili yazdığı kitaplarla tanınmış İngiliz nörolog.
Doktor bir ailenin çocuğudur. Tıp öğrenimini Oxford Üniversitesi'nde tamamladı. 1965 yılından yaşamının sonuna kadar, New York'ta yaşamış ve nöroloji profesörü olarak doktorluk mesleğini sürdürmüştür.
Kitaplarının birçoğunda hastalarının tıbbi detaylarından çok, yaşam tecrübeleri üzerinde durur. Mars'ta Bir Antropolog ve Karısını Şapka Sanan Adam adlı kitapları farklı hastalarının çeşitli nörolojik rahatsızlıklarını anlattığı kısa bölümlerden oluşur. Diğer kitaplarında ise tek bir konuyla bütünlük sağlamıştır.
Uyanışlar adlı, Encephalitis lethargica hastalarına yardımcı olma çabasını anlattığı otobiyografik kitabı, 1990 yılında beyazperdeye aktarılmıştır. Robin Williams'ın ve Robert De Niro'nun da kadrosunda bulunduğu film, Akademi Ödülleri'ne aday gösterilmiştir.
Türkçeye çevrilmiş eserleri
Halüsinasyonlar
Uyanışlar
Karısını Şapka Sanan Adam
Mars'ta Bir Antropolog
Renkkörleri Adası
Sesleri Görmek: Sağırların Dünyasına Bir Yolculuk
Tungsten Dayı: Kimyasal Bir Çocukluğun Anıları
Dayanacak Bir Bacak
Migren
Müzikofili
