Düşünmeden okul kurallarına uymayı öğretip, bu boyun eğen çocuğu sorumluluk sahibi olarak adlandırıyoruz. İtaat etmesi mutlaka sorumlu olduğunu göstermez. Sorumluluk ancak, durum değerlendirmesi yaparak, kendisi ve başkaları için yardımcı olacak yolları düşünerek öğrenilir.
Öğretmenden öğretmene aktarılan birçok kayıt, anektodal materyal öğrencilerin boynuna bir başarısızlık yükü gibi asılır. Yargılanan ve kayıtlarda suçlu bulunan bir öğrenci, geçmişte yaptıkları için lanetlenemeyeceğini anlayana kadar başarılı olamaz.
Çok az insan gerçekten kim oldugunu bilerek yaşamaktadır. Bunlar akıl hastanelerimizde uzun dönem yatan hastalardan bazıları, ucuz meyhanelerin bulunduğu mahallelerde oturan ayyaşlar, birçok büyük şehrimizdeki çalışma kamplarında ya da hapishanedeki insanlardır.