Kitap şöyle başlar Ahlaksız, bencil, para düşkünü bir baba (Fyodor Pavloviç) ve onun birbirinden tamamen farklı üç oğlu ile Ama mesele baba oğul çatışması değil sadece mesele insanın Tanr'yla, özgürlükle, suçla ve vicdanla kavgası.
Kardeşler şunları temsil eder ama asla tek boyutlu değillerdir:
Dmitri
Tutku. Öfke. Arzu. Hayatla yumruk yumruğa yaşayan bir adam. İyi olmak ister ama kendini sabote eder. Suça en yakın olan da odur ama en dürüst acıyı da o çeker.
ivan
Akıl. Şüphe. Tanrı'ya isyan. Kitabın en tehlikeli karakteri çünkü kötülüğü bıçakla değil, fikirle yapar. "Tanrı yoksa her șey mubah mı?" sorusu onun ağzından çıkar ve kitap bir daha eskisi gibi olmaz. Büyük Engizisyoncu bölümü edebiyat tarihinin zirvesidir.
Alyoşa
Merhamet. inanç. Sessiz güç. Saf gibi görünür ama aslında en sağlam karakter odur. Insanları yargılamaz, anlamaya çalışır. Dostoyevski'nin "umut" dediği şey Alyoşa'dır.
Bir de Smerdyakov var. Görmezden gelinen, aşağılanan, bastırılan Asıl ters köşe burada başlar. Çünkü Dostoyevski şunu söyler
"Suçu işleyen kadar, fikrini eken de sorumludur."
Romanın merkezinde bir cinayet vardır ama asıl mesele
kimin öldürdüğü değil; kimin zihnen buna zemin hazırladığıdır. Okur olarak sen de ister istemez yargıç olursun, sonra fark edersin: Yargıladığın şey biraz da sensin.
Dil ağırdır ama boşuna ağır değildir. Her cümle düşünmeye zorlar. Bu kitap hızlı okunmaz, sindirilir. Bazen sinir eder, bazen durup sayfaya bakarsın. Normaldir. Çünkü Karamazov Kardeşler insanın rahatını bozar.
Kısa ve net söyleyeyim:
Bu kitap iyi insan olmayı öğretmez,
iyi insan olmanın ne kadar zor olduğunu gösterir.
Ve bitirdiğinde şunu hissedersin:
Ben bu kitaptan önce biraz daha hafiftim.
