“Oscar və Çəhrayı Xanım” çox incə, amma təsiri uzun sürən bir kitabdır. Adı ilk baxışda nağıl kitabı kimi gəlir, amma oxuduqca anlayırsan ki, bu balaca hekayənin içində çox böyük bir həyat gizlənib. Kitabın müəllifi Éric-Emmanuel Schmitt-dir, fransızdır və bu əsəri 2002-ci ildə yazıb. Hekayə uydurmadır, amma içindəki duyğular o qədər gerçəkdir ki, insan sanki bu uşağı, Oscar’ı, hardasa bir xəstəxana otağında özü görüb tanıyıb kimi hiss edir.
Oscar on yaşında bir oğlandır və ağır xəstədir. Onun həyatının son günləridir. Amma bu günlərdə o, bir könüllü qadınla – Mamie-Rose, yəni Çəhrayı Xanım ilə tanış olur. Bu qadın ona təklif edir ki, hər gün Allah’a məktub yazsın və sanki hər günü on il kimi yaşasın. Oscar bunu oyun kimi qəbul edir və bu məktublarda qocalır, aşiq olur, evlənir, küsür, barışır – qısacası, dolu bir insan həyatı yaşayır, cəmi on iki gün ərzində. Amma o qədər canlı, o qədər təsirli yaşayır ki, biz oxucular kimi onunla böyüyürük.
Kitab çox qısadır, amma oxuyandan sonra uzun müddət adamın içində qalır. Həm ölümə, həm Allaha, həm də uşaqlara fərqli gözlə baxmağa vadar edir. Bu, nə təbliğatdır, nə də süni duyğular – sadəcə, həyatın özü qədər sadə və ağrılı həqiqətlərdir. Və ən maraqlısı budur ki, Oscar ölümə hazırlaşarkən həyatın özünü daha çox anlayır. Hər şeyə uşaq gözüylə baxsa da, dedikləri bəzən böyük adamlardan da daha yetkin olur.