Balıklar uyaranlardan yoksun kaldıklarında depresyona giriyordu.Her şeyden yoksun kaldıklarında. Hiçbir şeye benzemeyen bir akvaryumun içinde kapalı kaldıklarında.
"İnsanlar kendilerinden daha çok şey bilen birini çevrelerinde görmekten hoşlanmazlar.
Sinirlenirler. Doğru konuşarak onları değiştiremezsin, kendileri öğrenmek istemelidir, onlar öğrenmek istemiyorlarsa bir şey yapamazsın, ya çeneni kapar ya da onlar gibi konuşursun."
Saramago ne cevap vereceğini biliyordu: "Basit kelimelerin hoş yanı, aldatmayı bilmemeleridir." Basit kelimeler bulmak, bir yazar için en karmaşık iştir. Aldatma gücünden yoksun, basit kelimeler.
Belki de mutlu olmayı başarabilecek kelimeler.
José Saramago' yu ben de tanıdım.
Roberto Saviano'