Bir milletin başka bir milletle olan savaşından daha kötüsü varsa eğer bu da tek bir milletin kendi ile olan savaşıdır.
Aynı topraklarda yaşamış , aynı kültürü paylaşmış, geçmişi ortak olan insanların , yine kendi elleriyle ortak olan geleceklerini yok etmesidir.
Ne uğruna.
Yanı başımızda, acılarına seyirci olduğumuz, gözünü hırs bürümüş vatandaşları tarafından öldürülen insanlar.
Çocuklar, bebekler .
Kaçanlar ve kalanlar.
Gidenler ve ölenler.
Giderken vicdanını geçmişiyle beraber terkettiği viran ülkesinde bırakanlar.
Başka bir ülkeye ömür boyu mülteci kalanlar.
Kalanlar. Yıkıntıların arasında bir gün barışın umuduyla yaşama tutunmaya çalışanlar.
Ülkelerini bırakmamanın verdiği güçle temiz kalarak yaşamaya çalışanlar.
Ve bir gün sular durulduğunda, acılar barışın gölgesinde dinlenmeye çekildiğinde ülkesinde kalanlar buruk bir gurur içindeyken, gidenler evlerini uzaktan izlemeye mahkum kalırlar.
Çünkü vatan anne baba gibi kutsaldır.
İnkar edemezsin, terkedemezsin.
Edersen de aslına dönemezsin.
Bu bir dönüş hikayesi.
Vatana dönüş, geçmişe dönüş, yaşanamamış öykülerin mezarlığına ziyaret.
Yıkılmaz sanılan dostluklar , unutulmamış aşklar. Hesaplaşmalar.
Bir 'adam'ın küstüğü ülkesindeki geçmişinden gelen geri çeviremeyeceği bir davet.
Dini, dili, gayeleri tamamen zıt bir grup insanı bir araya getirme çabası.
Ve beklenilmeyen bir son.
Amin Malouf'dan yine güzel bir doğu romanı.
Etrafında gördüğün yönetici konumundaki kişiler arasında halkın fakirliğinden etkilenen ve bunu dert edinen birisini görebiliyor musun? Üniversitelerde çalışan kişilerden hangisi Fin köylüsünün eğitim ve kültür düzeyinin yükseltilmesi konusunda kafa yormak ve bu alanda bir şeyler yapmak istiyor? Ben daha vatanının çıkarları ile maaş, madalya ve diğer şeyler arasında seçim yapmak durumunda kalınca vicdan kavramını unutan sayısız insanı saymıyorum bile.
İşte bu nedenle eğitimli kesimi temsil edenler arasında vatansever kimseye rastlayamazsın. Bu insanların halk arasından çıkması lazım. Halkın geleceğinden kaygı duymayan başka bir ırkın temsilcisi vatansever olamaz. Buradan çıkaracağımız sonuç: Finlandiya zorla hiçbir şey elde edemez, onun tek kurtuluşu eğitimdir.
Ekonomik ve kültürel atılımın gerçekleşmesi için, her şeyden önce, bir ülkede tutarlı ve iyi düşünülmüş devlet politikalarının uygulamaya konulması gerekmektedir. Aksi takdirde, gayretli insanlar tarafından kişisel çabalar ve emek sonucu elde edilen başarılar, tıpkı suyun kumda kaybolması gibi, yok olup gidecektir.
Ülkelerin güçlü veya zayıf, halklarının gelişmiş veya geri kalmış olmasının altında yatan tek neden yöneticinin adil veya yetersiz olması değildir. Yönetici nasıl biri olursa olsun ? iyi veya kötü, kahraman veya zalim ? her zaman kendi halkının canından bir candır, onun bir parçası, ruhunun yansımasıdır. HALK NASILSA ONU YÖNETENLER DE ÖYLEDİR. Bu yüzdende her halkın hak ettiği iktidarlara ve yöneticilere sahip olduğu eskiden beri söylenegelmektedir.