Esra
@Mizar_
209 okur puanı
Mayıs 2021 tarihinde katıldı
Puan vermedi·108 syf.··
Beğendi
·2025 44. kitabı
·2 saatte okudu
·Okunma: 25 Eylül 2025 22:55
Atabetü'l-Hakayık eseri, Edip Ahmet Yüknekî'nin dini nasihatlerinin olduğu bir öğüt kitabı. Eserde ahlaklı ve edepli olmanın yolları, ahlak ilkeleri, bilginin yararı, alçak gönüllülük, cömertlik, kibrin, hırsın, cimriliğin kötülüğü gibi konular işlenmiş.
Edip Ahmet Yüknekî'nin eserinde dikkatimi çeken şey, ahlâki bozukluğun zamandan değil insanlardan kaynaklı olduğu ve daha da kötüye gidebileceğini söylemesi.
Bu düşünce, bana Mus‘ab b. Umeyr’in hayatını hatırlattı. O, döneminin en zengin gençlerinden biriydi ve ahlâkî yozlaşmanın yoğun yaşandığı bir zamanda yaşıyordu. Ancak buna rağmen, yeni bir hayatı tercih etti. İslam’ın getirdiği ahlâkî ilkelere gönülden bağlandı. Ne dönemin ahlâkî çöküşünü bahane etti, ne de zenginliğini önüne engel koydu. Zamana suç bulup kendisini temize çıkarmaya çalışmadı.
Kur’an-ı Kerim’de Mülk Suresi’nin 9-11. ayetlerinde şöyle buyrulmaktadır:
﴾9﴿ Şöyle cevap verirler: “Evet, doğrusu bize bir uyarıcı (peygamber) gelmişti; fakat biz onu yalancılıkla itham etmiş ve ‘Allah hiçbir şey göndermemiştir; siz gerçekten büyük bir sapkınlık içindesiniz!’ demiştik.”
﴾10﴿ “Şayet kulak vermiş veya aklımızı kullanmış olsaydık, şimdi şu alevli cehennemin mahkûmları arasında olmazdık!” diye de ilâve ederler.
﴾11﴿ Böylece günahlarını itiraf etmiş olurlar. O alevli ateşin mahkûmları artık rahmetten mahrumdurlar.
İçine sığındığımız "zaman kötüydü", "çevrem kötüydü" gibi bahaneler bu ayetler ışığında anlamsızlaşıyor.
Edip Ahmet Yüknekî de bu eseriyle, doğru yolu arayanlara ışık tutmayı ve nasihatlerine kulak veren birinin duasına mazhar olmayı umut etmiş.
Reklam
Divan’da, Yunus Emre’nin şiirleri, tarihi ve menkıbevi kimliği ile birlikte, eserleri de ana hatlarıyla ele alınmış. Daha önce bilmediğim bir bilgi olarak kitapta ayrıca 14-15. yüzyıllarda Bursa'da yaşadığı düşünülen Âşık Yunus’un şiirlerinden 21 örnek verilmiş. Ancak bu şiirlerin Yunus Emre’nin şiirlerine karıştırıldığı da belirtilmiş.
Yunus Emre’nin şiirlerinde yalnızca öğüt değil, ilâhî aşka dair derin bir yolculuk da görülmekte. O’nun şiirlerinde aşk, hakikî bir arayış ve vuslat isteğidir. Allah'ın cemalini görme arzusu, çok güçlü bir etkiye sahip.
Yunus Emre'nin Allah'ın cemalini görme arzusunun yoğunluğu etkisi altındayken, tefsir okuması yaparken Kehf Suresi’nin 28. ayeti karşıma çıktı:
"Ve nefsince de sabret, o kimseler ile beraber ki, sabah ve akşam Rablerine dua ederler, O'nun cemalini dilerler..."
Ayetini okuduğum da, Yunus Emre'deki Allah’la beraber olma, O’nun cemalini görme arzusu daha çok etkiledi, anlam buldu.
Yunus Emre’nin sözleri, gönül diliyle konuşan hâldaşlarına yönelik:
Dertsizlere benim sözüm benzer kaya yankısına
Hâldaş bilir hâldaşının gönlündeki şol râzını
Diyerek anlıyoruz ki sözlerini onun hâliyle hemhâl olan başka bir gönül eri anlayabilir.
Yerde izleri aranan gökte/uzayda mıydı? Zülkarneyn kitabı farklı bir bakış açısı sunuyor.
Zülkarneyn, uzaya seyahat etmiş olabilir mi?
Evrende bizden başka akıllı canlılar olabilir mi?
Kıyamete yakın Yecüc Mecüc iki nebula arasında bulunan bir gezegenden mi dünyaya gelecektir?
Karadelik bizim kıyametimiz olabilir mi?
Kehf suresi 83-99 ayetlerini açıklayan merhum İsmail Türe, önce müfessirlerin görüşlerine yer vermiş, daha sonrasında ayetlerde bahsedilen kelimelerin hem lügat hem de Kur'an'da diğer ayetlerdeki manalarına bakarak kendi görüşünü vermiş. Yazar, klasik görüşlerde bahsedilen yeryüzünde aranan cihangir bir kral ve yaptığı sedden ziyade yeni bir perspektif ile ayaklarımızı yerden kesiyor ve galaksiden galaksiye uzay seyahatine götürüyor.
Kim bu Zülkarneyn sorusunun cevabını net bir şekilde alamıyoruz. Hatta yaptığı üç seyahatinde nereye gittiğini ve seddin nerede inşa edildiğininde. Yazar, 'Ayetler üzerinde yaptığımız yorumlar, nazari fikirler olup kesinlik arz etmemektedir' diyor. Sadece yeni bir ufuk açtırıyor ve acaba olabilir mi, neden olmasın dedirtiyor. Elbette ki gerçeği bilen Allah'tır.
İlgisi olana kitabı okumalarını tavsiye ederim.
Bazı kitaplar anlatılmaz kişinin bireysel yolculuğudur. Herkes kendine düşen payı alır bu seyahatte. Bu kitap da onlardan biri. Sessizliğe gark ediyor kişiyi. Söyleyecek söz var ama aktarınca eksik kalacakmış gibi. Aslında hep bildiğimiz ama göz ardı ettiğimiz şeyler bu kitapta yazılanlar.
Gençlere bir rehber, ister alır heybene koyar yola devam edersin ister görmezden gelirsin. Ama o hep ordadır ve vardır senin onu görmeni ve yönelmeni bekler. Elini uzatmıştır sen tutana kadar çekmez. Seninle konuşur duymak istersen çok şey anlatır.
Ahmet Bulut hocamızın kendi sözüyle bitirmek isterim:
Kitaba Allah'a Koşan Genç ismini verdim.
İstedim ki Allah'a koşasın.
İstedim ki nefsin ve şeytanın kışkırtmalarından Allah'a kaçasın.
İstedim ki seni cennet yurduna davet eden Rabbine buyur Allah'ım emrine amadeyim diyesin.
İstedim ki Rahmet Peygamberinin (sallallahu aleyhi ve sellem) özlediği ve, "Kardeşimdir," buyurduğu sen olasın.
İstedim ki insanlığın kurtuluşu için kendini harap edercesine adanmış yüreğin kardeşi sen olasın.
İstedim ki ateşler içinde ama yanmayan İbrahim, bıçağın kesmediği İsmail, suyun boğmadığı Musa, kuyunun yutmadığı Yusuf sen olasın.
İstedim ki bir şehrin imarına adanmış yürek, Mus'ab sen olasın.
İstedim ki ıssız çöllerde yalnız kaldığında, ümitlerin tükendiği anda Allah bana yeter diyen Hacer, karnındaki bebeği Allah'a adayan Hanne, sudaki bebeğe sahip çıkan Firavun'un sarayındaki Asiye sen olasın.
İstedim ki sadakatin, sevginin ve fedakarlığın simgesi Hatice sen olasın.
İstedim ki ilmin, ferasetin ve muhabbetin zirvesi Aişe sen olasın.
İstedim ki iffetin, edebin ve hayanın menbaı Fatıma sen olasın.
"Bu kitapta okuyacaklarınız, Büyük Gazali 'nin hayatını özetlemeye çalışan kısa bir biyografi değildir." diyerek söze başlayan yazar düşünmenin, soru sormanın güzelliği içerisinde bir yolculuğa çıkarmayı istemiş okurlarını. Görsel olarak da insanın gözünü doyuran bir tasarımıyla hem ruha hem göze hitap eden çocukların yanında büyüklerin de okuyabileceği güzel bir kitap.
Reklam