Güzel şiir de, güzel manzara da, güzel söz de hep estetik değeri tartmaktaydı. Din idi adı evvel güzelliğin, felsefe oldu sonra, bilgi oldu, yönetim ve siyaset oldu... Daha neler olmadı!.. Herkes ve her şey güzelin peşinde, güzel ülkelerde güzel günler yaşandı.
Sonra...
Sonra güzel insanlar güzel atlara binip gittiler ve güzellikler yağmalandı birer birer.
AŞKI İLÂHI
Sanman ki taleb-i devlet ü câh etmeğe geldik .
Biz âleme bir yâr için âh etmeğe geldik.
Yenişehirli Avnî (19. yy)
•^ Dünyaya gelişimiz ne mevki ve makam, ne de mal ve mülk peşinde koşmak için... Biz buraya bir sevgili için âh etmeye geldik, o kadar...