Göçebeler-hayvancı toplum, nasıl kendi medeni şartları içinde düşünüyor, duyuyor ve hareket ediyorsa, yerleşik ekinci toplum da, yaşayış tarzını tayin eden unsurlara göre bir kainat tasavvuru kuruyor. Hayvana galebe çalan, onu köle gibi kullanan insan kendini tabiattan üstün gördüğü halde, tarlası veya bahçesi göklere, tabiat şartlarına, bir kelime ile kainata bağlı olan insan kendini bütün varlığa ve varlığı idare eden gizli kuvvetlere täbi hissediyor
Buna göre o yüce varlığı kavramak için sıfat tecellileri ile vücuda gelen âlemimizde hikmet taharrisine (araştırmasına) girişmek ve bu husustaki fitri temayülü kullanarak eserden müessire intikaal etmek lazımdır. Bu hem mümkün ve hem de gereklidir. Bu yapılmayarak bazı filozofların tercihi vechiyle "apox" yani, düşünceyi tatil etmek insan tabiatına aykırıdır. Bundan dolayıdır ki, İslâm'da men edilmiştir.
