Sol'la sağ, bu karanlık kafilenin öncülerinden ikisi.
Sol, Latince'de meş'um*, eski Almanca'da eğri demek... Cehenneme inen merdiven hep sola bükülür. Sağ, kibar ve imtiyazlı; Rabbin sevgili kulları sağında oturacaklar, diyor Tevrat.
*Uğursuz, kötü
"Gözlerimi yani her şeyimi kaybetmiştim. Tekrar çarka takıldım. Ölümü bir münci* olarak arıyordum. Meselelerimi ancak o çözebilirdi, korkak olduğum için intihar edemedim. Vazifelerim bitmişti... Beklediğim bir şey yoktu. Yazdıklarım hiçbir yankı uyandırmamıştı. Ne yazıcaktım?" (Jurnal, 12.8.1965)
*Kurtarıcı
"Ben putperest değilim, kitapa tapmıyorum; içindeki ses, içindeki ışık, içindeki sevgi, içindeki ruh, içindeki çile, içindeki göz yaşı, içindeki tecrübe, içindeki Tanrı çekiyor beni."
(Jurnal, 12.9.1963)