Merkezde insan var
"İnsan her şeyin ölçüsüdür." demişti Sofist Protagoras. Bununla kastettiği; hak ve haksızlığın, iyi ve kötünün hep insan ihtiyaçlarına göre değerlendirilmesi gerektiğiydi. Yunan Tanrılarına inanıp inanmadığı sorulduğunda da şu cevabı vermişti: "Tanrılar hakkında birşey bilmeme imkan yok. Çünkü pek çok şey böyle bir bilgiyi engelliyor. Konu çok zor ve insan ömrü çok kısa." Tanrı'nın olup olmadığını bilemeyeceğini söyleyen birine agnostik (bilinemezci) diyoruz.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Sokrates
"Doğal bir hayâ duygusu varmı dır?"
Sofie "hayâ duygusu" nun utanma anlamında kullanılan, biraz modası geçmiş bir deyim olduğunu biliyordu. Örneğin çıplak olarak başkaları tarafından görülmek gibi durumlarda kullanılabilirdi. Ama acaba çıplaklıktan utanmak doğal bir şey miydi? Eğer bir şey doğalsa, bütün insanlar için doğal olmalıydı. Oysa dünyanın birçok ülkesinde tam tersine, çıplak olmak doğal sayılıyordu! Demek ki neye izin verilip neye verilmeyeceği "toplum" tarafından kararlaştırılıyordu.
Doğa Filozofları
Herakleitos'un işaret ettiği bir başka nokta, dünyanın her zaman karşıtlıklar tarafından belirlendiğiydi. Hiç hasta olmasak, sağlığın ne olduğunu da bilemeyecektik. Hiç açlık çekmesek, tokluğun keyfini çıkaramazdık. Hiç savaş olmasa, barışın değerini bilemezdik ve eğer kış hiç gelmese, baharın da geldiğini fark etmezdik.