İlim Tarihi bize gösteriyor ki, dünün bazı hayalleri bugünün hakikatleridir. Bugünün hayalleri de yarının hakikatleri olabilir. Kaldı ki dinin birçok hakikatleri de ispat edilmiş, ilme ve felsefeye mal edilmiştir.
"Biz insanlar, kendi kendimize asla yetmeyeceğiz. Daha öteye geçeceğiz ve Allah'a ait şuurumuzun derinliği nispetinde büyüyeceğiz; ve bu şuur, aynı zamanda, bizi kendi kendimize karşı şeffaf bir hale getirerek ne kadar yetersiz olduğumuzu bize gösterecek."
Tercüme ancak başka milletlerin düşüncesiyle temasın olgunlaştırıldığı bir milli düşünce, bir Türk düşüncesi cevherinin fışkırışına yardım ettiği nispette faydalı ve lüzumludur. Bizde ise tercüme, uzun asırlardan beri, evvela Doğu'ya, sonra Batı'ya maymunca bir hayranlığın kaynağı olmaktan ileri gidememiştir.