Özge
@Ond_3
Filoloji öğrencisi.
Edebi metinlere yapısal ve karakter odaklı yaklaşır.
Okuma ve içerik dışı mesajlara dönüş yapmıyorum.
English Language and Literature | Web Design&Development
94 okur puanı
Ağustos 2023 tarihinde katıldı
Puan vermedi·164 syf.·
2026 14. kitabı
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Chekhov’s Gun (Çehov’un Silahı)1000Kitap
Çehov’un Silahı, tiyatro, edebiyat ve diğer anlatı türlerinde, bir hikâyeye dâhil edilen her unsurun olay örgüsü için gerekli olması gerektiğini savunan bir ilke. Bu kavram, ilkeyi sık sık bir silah örneği vererek açıklayan Rus oyun yazarı ve romancı Anton Çehov tarafından yaygınlaştırılmıştır.
Çehov, diğer yazarlarla yazışmalarında sık sık bu kavramı tartışırdı. 1889'da şöyle yazmıştır: “Eğer ateş edilmeyecekse, sahnede asla dolu bir tüfek bulundurulmamalıdır. Tutmayacağınız sözler vermek yanlıştır.” Tüfek, belirli bir beklentiyi (yani ateş almasını) uyandıran, dikkat çeken bir unsur olduğu için, sahne dekoru olarak varlığı seyirciye bir “söz” haline gelir. Yazar, bu unsuru (bu durumda silahı) hikâyeye katkıda bulunmak için kullanarak bu sözü tutar.
“Akbaba Gözü” (Göz): Anlatıcı, ilk paragrafta yaşlı adamın soluk mavi “akbaba gözünü”, onun cinayet niyetinin tek nedeni olarak tanıtır. Anlatıcı, nefretini haklı çıkarmak için sonunda bu gözü zorla açtığında, bu “dolu silah” ateşlenir ve yaşlı adamı öldürür.
Saat/Damlayan Musluk (Ses): Anlatıcı, pamukla sarılmış bir saatin sesinden, ya da “pamukla sarılmış bir saatin çıkardığı gibi alçak, donuk, hızlı bir ses”ten bahseder. Bu görünüşte önemsiz detay bir hazırlık görevi görür ve daha sonra yaşlı adamın kalp atışları (ya da anlatıcının kendi halüsinasyonu) olduğu ortaya çıktığında “ateşlenir” ve itirafına yol açar.
Kapı/Aralık: Anlatıcı, kapıyı dikkatlice nasıl açtığını ve küçük bir aralıktan nasıl baktığını anlatmak için epey zaman harcıyor. Bu hazırlık, olayın doruk noktası için hayati önem taşıyor; zira bu, onun içeri girmesini sağlayan “silah” görevi görüyor ve daha sonraki bir “atış”ta yaşlı adamı uyandırarak cinayeti tetikliyor.
Poe, önemsiz gibi görünen ancak psikolojik gerilim açısından hayati önem
Deus ex machina1000Kitap
Deus ex machina (Latince “makineden çıkan tanrı” anlamına gelir), çözümsüz ve umutsuz bir krizin beklenmedik ve olasılık dışı bir olayla aniden ve ani bir şekilde çözüldüğü bir edebî kurgu tekniğidir. Genellikle bir öykünün iç mantığını bozan “tembel yazım”ın bir işareti olarak görülse de, bazen öyküye düzgün bir son vermek veya tematik bir vurgu yapmak amacıyla kullanılır.
The Tell-Tale Heart ile İlişkisi
Edgar Allan Poe’nun “The Tell-Tale Heart” adlı öyküsünde, anlatıcının giderek artan suçluluk duygusu ve paranoyası, yaşlı adamın kalp atışlarını hayal etmesine neden olur ve bu da onun kendi kendini yok etmesine yol açar.
Deus ex machina aslında bir kurtarıcı değil, daha çok “karanlık” ya da ironik bir deus ex machina senaryosudur:
“Çözülemeyen Sorun” ve Müdahale: Anlatıcı, cesedi döşeme tahtalarının altına başarıyla saklayarak “mükemmel suçu” işlemiştir. Çözülemeyen sorun, uzun bir polis soruşturmasına yol açmadan hikâyeyi nasıl sonlandıracağıdır.
Ani, beklenmedik “müdahale”, onu kurtaran bir tanrı değil, daha çok anlatıcının ölü adamın kalbi olduğuna inandığı, içsel, ezici psikolojik kalp atışı sesidir — ya da belki de kendi kalbidir. Bu beklenmedik olay onu itiraf etmeye zorlar, suçu anında çözer ve gerilimi sona erdirir.
Tekniğin Tersine Çevrilmesi: Anlatıcı, bir tanrı tarafından korkunç bir kaderden kurtarılmak yerine (geleneksel deus ex machina), polise itiraf ederek içsel suçluluk duygusundan “kurtulur” ve kendi başlattığı bir çözüme (tutuklama) ulaşır.
#LiteraryDevices #EdebiTeknik #DeusExMachina #MakinedenTanrı 
Edgar Allan Poe
The Tell-Tale Heart ile İlişkisi
Edgar Allan Poe’nun “The Tell-Tale Heart” adlı öyküsünde, anlatıcının giderek artan suçluluk duygusu ve paranoyası, yaşlı adamın kalp atışlarını hayal etmesine neden olur ve bu da onun kendi kendini yok etmesine yol açar.
Deus ex machina aslında bir kurtarıcı değil, daha çok “karanlık” ya da ironik bir deus ex machina senaryosudur:
“Çözülemeyen Sorun” ve Müdahale: Anlatıcı, cesedi döşeme tahtalarının altına başarıyla saklayarak “mükemmel suçu” işlemiştir. Çözülemeyen sorun, uzun bir polis soruşturmasına yol açmadan hikâyeyi nasıl sonlandıracağıdır.
Ani, beklenmedik “müdahale”, onu kurtaran bir tanrı değil, daha çok anlatıcının ölü adamın kalbi olduğuna inandığı, içsel, ezici psikolojik kalp atışı sesidir — ya da belki de kendi kalbidir. Bu beklenmedik olay onu itiraf etmeye zorlar, suçu anında çözer ve gerilimi sona erdirir.
Tekniğin Tersine Çevrilmesi: Anlatıcı, bir tanrı tarafından korkunç bir kaderden kurtarılmak yerine (geleneksel deus ex machina), polise itiraf ederek içsel suçluluk duygusundan “kurtulur” ve kendi başlattığı bir çözüme (tutuklama) ulaşır.
#LiteraryDevices #EdebiTeknik #DeusExMachina #MakinedenTanrı Edgar Allan Poe