Timur Altundal
@Oookur
Antik Çağ Tarihi. Askeri Tarih. Şehir Tarihi ve Sosyolojisi. Şiir Meraklısı. Latin Amerika Okumaları. Mimarlık Tarihi. Doğal Taş Toplayıcısı.
Kamu Personeli
Çankırı/Ankara
Kapadokya/Nevşehir, 16 Ağustos 1993
151 okur puanıOcak 2019 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
İmparator Konstantin askerlerinin arasında, surların üstünde, elinde silah savaşırken hayatını kaybeder. O bu şehri kuran adaşı kurucu imparatora sadece bu şekilde layık olabilmiştir.
Reklam
AyasofyaKitap Alıntısı
Bu büyük özgürlüğü, doğu Hristiyanlığının sürekli dizlerinin üzerinde sürünen köle ruhu doğuramazdı. Ama işte bu Tanrı'nın kutsadığı kudretli ve genç şehir Asya'nın antik gücüyle bereketlenerek aynı anda iki tarz, iki stil yaratmıştı: Bunladan biri Apostol Kilisesi'ydi ve bu kilise Bizans tarafından severek sahiplenilmişti, diğeri ise Ayasofya idi ve bu kiliseyi ise kimse kabul etme cesaretini gösterememişti.
Károly Kós’un İstanbul: Şehir Tarihi ve Mimarisi adlı çalışması, kentin çok katmanlı mimari belleğini şiirsel bir gözlemle, titiz bir tarihsel kavrayışla birleştirir. Macar bir mimar, yazar ve düşünür olan Kós, I. Dünya Savaşı yıllarında İstanbul’da geçirdiği dönemin hâsılasını, Avrupa merkezli sanat tarihinin göz ardı ettiği Osmanlı-Türk mimarlığının özelliklerini ortaya koymak için kullanır; çalışmasını anekdotsal hatıraların ötesinde, kent ölçeğinde bir şehir okuması olarak sunar.
Eserini kente dair üç ana gözlem hattı etrafında düzenler: Bizans kiliseleri ile Osmanlı camileri; mezarlıklar ve türbeler; ve kentin gündelik dokusunu oluşturan sivil yapılar —evler, çarşılar, sokaklar. Bu sınıflandırma, Kós’un mimariyi yalnızca anıtsal eserler bağlamında değil, sokak seviyesindeki biçim ve kullanım ilişkileriyle okumasına olanak tanır. Yapıların planları, malzeme kullanımı, cephelerin ölçüleri ve süsleme dilinin kentin günlük ritmiyle nasıl bağlandığı sürekli olarak sorgulanır.
Kós için İstanbul, katmanlaşmış bir anlatıdır: Bizans’ın mekânsal kodları ile Osmanlı’nın işlevsel ve ritüel ihtiyaçlarının sentezi kentte görülebilir. Yazar, yapı tipolojilerinin zamansal dönüşümünü, kubbe ve revak gibi elemanların değişen anlamlarını ve sivil mimarinin —örneğin avlu, dükkan sirkülasyonu, komşuluk ilişkileri— kente kattığı değeri örneklerle açar. Kós’un yaklaşımı bir anlamda erken bir şehircilik/urbanistik bakıştır; kenti plan, yapı ve sosyal pratikler üçgeninde okur ve yorumlar.
Metnin gücü, Kós’un ayrıntılara olan düşkünlüğünde yatar: taş işçiliği, ahşap konstrüksiyon, çini ve süsleme uygulamaları gibi zanaat unsurlarını yalnızca estetik olarak değil, üretim süreçleri ve toplumsal bağlamları ile birlikte ele alır. Mezarlıklar ve türbelerin mekânsal diziliminden, sıradan bir
AyasofyaKitap Alıntısı
Despot Bizans'ın emredici din kurumu için bu kilise makbul değildir. Çünkü bu kilise, kul ile Tanrı'sı arasına aracıların giremeyeceği bir inancın habercisidir. Bu taştan yapılan ama ruhları özgürleştiren muazzam bina, içinde doğduğu kültürün çocuğu olamaz!
Reklam