Siyah İnci, yazar Anne Sewell'in ilk ve tek kitabı olma özelliğini taşıyor. Güçlü bir hayvansever olan Sewell, kitabı hasta yatağında kaleme alıyor ve kitap yayımlandıktan 5 ay sonra hayata gözlerini yumuyor. Kitap basıldıktan sonra milyonlarca satıyor ve her dönemde bahsi geçen klasikler arasında yer ediniyor. Sade dili ve her yaşa hitap eden konusu ile hem çocukları hem de yetişkinlere hitap eden kitap, bugüne de ışık tutuyor ve halen severek herkes tarafından okunuyor.
Kitabın konusunun "bir atın otobiyografisi" olduğunu söylersek çok şey eksik kalacaktır. Siyah İnci'nin ağzından insanlığın acımasızlığını anlatıyor yazar; hayvanların da canlı olduğunu, onlara karşı sorumlu olduğumuzu, onların da hissettiğini, acı duyabildiğini, şefkatimize ihtiyaç duyduklarını bir kez daha gözler önüne seriyor. İnsanlığımızı sorgulattırıyor. Siyah İnci'nin her yeni sahibi ile birlikte farklı bir pencereden bakıyorsunuz onun yaşamına. Sewell hayvanlara davranış konusunu her yandan irdeliyor, düşünmediklerinizi düşündürüyor ve kitabın sonunda atlara bambaşka gözle bakan bir okur yaratıyor.
Siyah İnci yer yer iç burkan, sık sık öz eleştiri yaptıran ve çokça hayvan sevgisi aşılayan bir kitap. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, hemen hemen hepimizin çocukken sadeleştirilmiş biçimini okuduğumuz bu esere Hasan Ali Yücel Klasikler Dizisi'nde yer vererek yetişkinler için de ölümsüzleştirmiş.
Reklam
Boris Vian üslübu kendine has yazarlardan. Okuduğum ilk eseri olan Savrulan Otlar Arasında'da bu çok net bir şekilde göze çarpıyor. Akıcı olmaktan çok uzak bir anlatım, oradan oraya koşuşturarak adeta saklanan kelimeler ve düşüncelerini, anlatmak istediklerini ustaca gizleyen bir yazar... Bunlar Boris Vian ve biçemini tanımlayan anahtar cümleler.
Savrulan Otlar Arasında ya da özgün adı ile "Trouble Dans les Andains", kitabın kahramanı Antioche ve Polis Şefi ile birlikte değerli ve eski bir İspanyol parası olan Barbarin'i ele geçirmeye ve iyi bir meblağa satmaya çalışmalarını konu alıyor. Keyfi kan dökebilecek kadar uç psikolojideki karakterler Barbarin'in orijinalini bulduklarında olanlar oluyor. Kitap sağlam bir kurgudan uzak fakat kelimeler Vian'ın kaleminden olunca gözlerinizin önünde uçuşan kelimeleri yakalamak için çok güçlü bir istek duyuyorsunuz.Olayları kaçırmamak ve birbirine bağlayabilmek için çok büyük bir efor sarf etmeniz gerekiyor. Bu kopukluğun önce çevirideki yetersizlikten kaynaklandığını düşünmüştüm fakat yazarın diğer kitaplarında da bu ön plana çıkıyor. Kitaptan ve kurgudan kesinlikle kopmamaya çalışmalısınız. Olayları kaçırmak için bir anlık dalgınlık, dikkat dağılması veya bir göz kırpmalık zaman dilimi yetebiliyor. Kitap gerek konusu gerek işlenişi bakımından okuru yakalamıyor, adeta peşinden koşturuyor. Bu koşuşturmaya ayak uydurabilmek için de kitabı tek solukta okumak gerekiyor. Bu garip dehanın en az kendisi kadar garip yapıtını "kitabın peşinden koşmayı seven" okurlara tavsiye ederim.
Özgün ismiyle "A Midsummer Night's Dream", adından da anlaşılacağı üzere rüya gibi bir Shakespeare oyunu. Romantik komedi tarzında denebilir. Shakespeare'in erken dönem komedyası olmasına rağmen yazarın kendine has dili ve üstün zekası eserin dört bir yanından hissediliyor.
Eserin başlıca karakterleri Hermia ve Lysander birbirini çok seven iki gençtir. Fakat Hermia'nın babası bu birlikteliğe karşı çıkmaktadır. Çünkü onun gözünde ideal damat adayı Lysander değil Demetrius'tur. Demetrius'un da Hermia'ya karşı hisleri vardır fakat bu aşk üçgenine bir de dördüncü katılır: Helena. Demetrius tarafından defalarca reddedilmesine rağmen aşkının peşinde gurursuzca dolaşmaktadır. Bu aşk dörtgeni yeterince karışık değilmiş gibi komedyaya bir de periler ve büyü ögeleri dahil olur ve işler iyice sarpa sarar. Başlarından geçen onca badireyi atlatmayı başaran aşıklar sonunda birbirleri için doğru kişiyi bulurlar ve başlarından geçen onca olay onlar için yalnızca bir rüya haline gelir.
Tek solukta ve yer yer gülümseyerek okuyacağınız bu komedya, bence Shakespeare'in en güzel eserlerinden biri. Konusu hayata dair, dili o bildiğimiz muhteşem Shakespeare dili ve Türkçe'de o güzel Özdemir Nutku çevirisiyle yer edinmiş. Bu güzel eser mutlaka okumanız gerekenlerden.
Mary Stuart tarihe en çok konu olan kadınlardan biri. Ünvan olarak esasında İskoç Kraliçesi fakat küçük yaşta Fransa Kralı II. François ile evlenmesi ona bir dönem Fransa Kraliçesi ünvanı da kazandırdı. Tarihe bu kadar çok konu olmasının sebebi ise kocasının ölümü ve dönemin İngiltere Kraliçesi Elizabeth'in suikastine onay vermek ile suçlanması. Bu merak uyandıran kadının hayat öyküsününü onlarca yazar ve yönetmenden sonra bir de Stefan Zweig ele alıyor.
Bir biyografi olması sebebiyle eserin sonunu zaten okumaya başlarken biliyorsunuz, Mary Stuart ile ilgili bilgi sahibi değilseniz bile Zweig olay zinciri ilerlerken sık sık bahsediyor size ileride olacaklardan. Buna rağmen ilgiyi hep canlı tutacak biçimde kurgulanan bir romanmış gibi okuyorsunuz biyografiyi. Heyecan hiç sona ermiyor. Bunda Mary Stuart'ın entrikalarla, suikastlerle, aşkla dolu ve hayret uyandıran hayatının yanı sıra Zweig'ın da rolü büyük. "Belgelerden çok sezgiye dayanan" bir biyografi anlayışı olmasına rağmen tespitlerini okuyunca siz de yazara katılmadan edemiyorsunuz. Yazar kimliğinin yanı sıra iyi bir insan sarrafı olduğunu da keşfediyorsunuz bu kitap ile.
Bu 520 sayfalık biyografinin pek de kısa bir yaşam öyküsü tahlili olduğunu söylemeyeceğim fakat Mary Stuart'ın bu enteresan hayatını okurken nasıl bittiğini anlayamayacağınızı gönül rahatlığıyla söyleyebilirim.
