Satranç, Stefan Zweig dendiğinde akla gelen ilk eserlerdendir. Gerek kurgusu gerek kurgunun işleniş biçimi bakımından bariz bir şekilde Zweig imzası taşır. Yazarın biyografi eserlerinde karşımıza çıkan üstün psikolojik tahlil yeteneği bu eserin karakterlerinde de kendini müthiş bir biçimde gösterir.
Öykü New York'tan Buenos Aires'e gitmekte olan bir yolcu gemisinde geçer. Anlatıcı, bu gemide bulunan sıradan bir satranç oyuncusudur. Tesadüfen aynı gemide dünya satranç şampiyonu Mirko Czentovic'in de olduğunu öğrenir. Anlatıcı, Czentovic'in dikkatini çekmek ister. Ama nasıl? En sonunda en iyi fikrin yine satranç olduğuna karar kılar, eşiyle birlikte bir satranç tahtasının başına oturur. Gemidekilerin ilgisini çekmeyi başaran anlatıcı, bir başkasından oyun daveti bile alır. Davetin sahibi McConnor adında son derece hırslı, mağlubiyeti asla kendine yediremeyen İskoç bir inşaat muhendisidir. Dünya şampiyonu Czentovic ile aynı gemide olduğunu öğrenir öğrenmez ona bir oyun davetinde bulunur, böylece anlatıcının da hedefi gerçekleşmiş olur. Oyun, gemideki diğer satrançseverlere karşı Czentovic olarak oynanır. Fakat hiçkimsenin beklemediği biri ortaya çıkacaktır. Dr.B. Olay bu garip adamın ortaya çıkmasından sonra beklenmedik bir hal alır.
Dr. B. ile Mirko Czentovic arasındaki psikolojik bağlantılar, ortak yanlar, farklılıklar, kaderin bu iki adam ve anlatıcıyı bir araya getirmesi ve dahası öyküyü fazlasıyla ilgi çekici kılıyor. Satranç, yazarın intiharından önce yazdığı son öykülerden olması ile de büyük önem taşıyor. Zweig'ın yazınsal olgunluğunun zirvesine ulaştığı dönemlerde kaleme aldığı bu yapıt, okurken fazlasıyla keyif verenlerden.
Reklam
Olağanüstü Bir Gece, aslında klasik Stefan Zweig öykülerinden . Her yapıtında olduğu gibi bu öyküde de anlatmak istediği basit olayları öyle bir anlatıyor ki, kurgunun özüne indiğinizde yalın fakat anlatma şekli açısından o özgün üslup çevresinde hayran olunacak şekilde örülmüş bir yapıt ile karşılaşıyorsunuz. Betimlemeleri bu kitapta da insanın aklına gelmeyecek ama okuyunca "Evet, tam da böyle! " dedirtecek cinsten. Kitabı Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'ndan okudum, kapak tasarımında sizi Van Gogh'un "Yıldızlı Gece"si karşılıyor. Keyifli bir okuma için ne kadar da renkli bir karşılama!
Kitap, konu olarak duygusuz ve at yarışları gibi seçkin kesimin etkinlikleri dışında çevresinden kopuk bir burjuvanın işlediği bir suç ile hayata bakışını nasıl değiştirdiğini konu alıyor. Uyanışına vesile olan olaylar kendi hayatıyla taban tabana zıt ama dönüp bakıldığında yaşamın en içinden. Kitaba başlarken kurgunun sadeliği karşısında afallıyorsunuz, Zweig ise tam bu sırada ortaya çıkıyor. Kendine has üslubu ile yolunuzu bulmanızı sağlıyor. Kitabı burjuvanın uyanışı ve dönüşümü neticesinde zihninden geçenlerle öyle bir bağlıyor ki, siz de çevrenize daha farklı bir gözle bakmaya başlıyorsunuz.
Zweig'ın diğer yapıtları gibi Olağanüstü Bir Gece de kütüphanenizde yer alması gerekenlerden. Kendinizi gerçeklikten soyutlayın ve mümkünse kitabı tek solukta okuyarak bu kısa yolculuğun tadını çıkarın.
