" Ordu esasen ister eski ister yeni olsun, yerleşik bir düzeni korumak veya genişletmek için tasarlanmış bir araçtır.İstendiği zaman toplanan, istendiği zaman dağıtılan, geçici bir araçtır.Diğer taraftan, bir kitle hareketi ise sonsuza kadar devam eden bir araç gibidir ve ona katılanlar bir hayat boyunca o yolda yürümek üzere katılırlar.Askerlikten ayrılan bir kişieski bir asker olur, hatta bazen bir kahramanolabilir.Fakat kesin inançlı olmaktanvazgeçen kişi bir dönektir. Ordu şimdiki düzeni desteklemek, korumak ve yaymak için bir araçtır.Kitle hareketinin amacıysa şimdiki zamanı bozup yıkmaktır. Kitle hareketi gelecekle meşgul olur ve canlılığını da bu meşguliyetten kazanır.Bir kitle hareketi şimdiki zamanla meşgul olmaya başlamışsa bu onun artık amacına ulaşmış olduğunun göstergesidir. Bu durumda artık bir hareket olmaktan çıkar ve kurumsallaşmış bir örgüt olur... Kutsal bir cemaate özgü çilecilik ve heyecan çok geçmeden kaybolur ve bütün ordularda karakteristik olarak görüldüğü gibi taşkınlık ve şimdiki zamanınnimetlerinden tatma eğilimi ortayaçıkar."
∆
" Fanatik dindarın karşıtı fanatik ateist değil, Tanrı'nın varlığı veya yokluğunu umursamayan kibar siniktir.Ateist dindar bir kişidir.Ateizme yeni bir dinmiş gibi inanır. "
•
" Kitle hareketleri taraftarlarının kalbindeki ihtirası alevlendirmek ve körüklemek yoluyla bir iç dengenin yerleşmesini önler.Benlikten yabancılaşmayı kalıcılaştırmak için dolaysız araçlara da başvururlar. Özerk ve kendine yetenbir kişinin varoluşunu hemkısır ve anlamsız hemde bozulmuş ve kötüolarak resmederler.Tek başına duran insanaciz, sefil ve günahkar birmahluktur.Bu mahlukun tek kurtuluş yolu kendilerini reddetmesinde ve kutsal bir topluluğun -kilise, ulus, parti vb- bağrında kendine yeni bir hayat bulmasındadır.Benliğin bu şekilde kötülenişi ihtirası en üst safhaya taşır. "
•••
°
Benlikten yabancılaşma duygudan en uzak araçlarla sağlansa bile ihtiras yine de yüzeye çıkar.Dünyaya yönelik ihtirasız bir tavrı olanlar kendi benliğiyle uzlaşı içinde olanlardır sadece.Bu uyum bir defa bozulursa ve bu kişi kendi benliğine olan güvenini kaybetmek, onu reddetmek, unutmak, ondan ferâgat etmek zorunda bırakılırsa hayli tepkisel bir şeye dönüşür.Tıpkı dengesiz bir kimyasal radikal gibi, uzanabileceği alanda birleşebileceği bir şey arar.Bir başına, dengeli halde ve kendi kendine yeterek kalamaz ; bilakis, kendini bütün kalbiyle ya o ya da bu tarafa bağlamak zorunda kalır.
°°°