Ursula K. Le Guin’in 1974 yılında yayımlanan Mülksüzler adlı romanı, anarşist bir topluma sahip Anarres ve kapitalist düzene sahip Urras isimli iki gezegen arasındaki ilişkileri konu alır. Romanın merkezinde, fizikçi Shevek’in bu iki sistem arasında yaşadığı zihinsel ve fiziksel yolculuk yer alır. Bu iki gezegen, birbiriyle çelişen iki ayrı düzeni temsil eder. Urras, zenginliğiyle göz kamaştıran; ancak sınıf ayrımının, lüksün ve sömürünün hüküm sürdüğü bir yerdir. Anarres ise eşitlik temelli bir toplum düzenine sahip görünse de, bireyselliğe karşı kapalı, sorgulayan zihinleri dışlayan bir yapıya sahiptir. Romanın başkahramanı Shevek, Anarres’te doğmuş bir bilim insanıdır. Toplumun çizdiği sınırları aşmaya çalıştıkça yalnızlaşır. Yeni bir zaman kuramı üzerinde çalışmaktadır ve bu kuramı geliştirebilmesi için daha açık bir bilimsel ortam gerektiğini düşünerek Urras’a gitmeye karar verir. Ancak gittiği yerde gördükleri, onu bambaşka sorularla yüzleştirir: Özgürlük nedir? Gerçekten özgür olunabilir mi? Sahip olmakla özgür olmak aynı şey midir? Le Guin, bu iki dünya üzerinden okuyucuya bir “tek doğru” sunmaz. Anarres de, Urras da kendi içinde adaletsizlikler, çelişkiler ve sınırlar barındırır. Yazar, ütopyayı yüceltmek yerine, her sistemin sorgulanabilir olması gerektiğini hatırlatır. Bu yönüyle Mülksüzler, yalnızca bir bilimkurgu romanı değil; düşünceyi tetikleyen, politik ve felsefi katmanlara sahip bir yapıttır. Le Guin’in romanı, mülkiyetin yalnızca fiziksel nesnelerle sınırlı olmadığını gösterir. Bazen bir fikir, bir kimlik, bir aidiyet de mülk gibi sahiplenilir. Ve bu sahiplenme biçimleri, özgürlükle çelişebilir. Birey ile toplum, özgürlük ile sorumluluk, yenilik ile gelenek arasında sıkışıp kalan Shevek’in yolculuğu, bu ikiliklerin içinde düşünmeye davet eder

1000Kitap