Çin'in Uygurları dini ve milli açıdan asimile etmede kullandığı bir diğer yön. tem, Müslüman ailelerin evlerinin içine Çinlileri bizzat yerleştirmek. Kağıt üzerinde okunduğunda "saçma" ve "imkânsız" göründüğünün farkındayım. Ancak maalesef, bu konu reddedilmesi çok güç deliller, şahitlikler ve tecrübe lerle sabit:
Resmi adıyla "Aile Olmak" programı, Çin yönetimi tarafından 2016'nın so-nunda yürürlüğe kondu. "Şincan bölgesinde etnik birliği teşvik etmek üzere Uygurların evlerine Han Çinlilerinden oluşan kamu görevlileri ve Komünist Parti yetkilileri yerleştiriliyor, bu kişiler Uygur ailelere sözde "ağabeylik" ve "ablalık" yapıyor. Programın başlatıldığı tarihten günümüze, Doğu Türkis tan'daki Uygurların evlerine toplamda en az bir milyon kişinin bu şekilde "mi safir" olduğu tahmin ediliyor.
Evin küçük çocuklarına "akraba" şeklinde tanıtılan Çinliler, tüm vakitlerini Uygurlarla geçiriyor. Davetsiz misafirlerin esas görevi, devlete, şu soruların ayrıntılı cevaplarını içeren bir rapor sunmak:
Çin devletini ve Çinlileri seviyorlar mı?
Sofralarda içki ve domuz eti var mı?
Sofrada dua ediliyor mu?
Yemek, temizlik ve tuvalet alışkanlıkları nasıl?
Ev halkı ibadetlerini yerine getiriyor mu?
Evde dini kitap bulunuyor mu?
Kadınlar tesettürlü mü?
Erkekler sakal bırakıyor mu?
Evlerde gizli bölme, dolap veya depo türü yerler var mı?
Elektrik ve su kullanımı hangi seviyelerde?
(...)
Hâlik'in nâ-mütenâhî adı var, en başı: Hak.
Ne büyük şey kul için hakkın elinden tutmak!
Hani, ashâbı kirâm, ayrılalım derlerken,
Mutlaka "Sûre-i ve'l-Asr"ı okurmuş, bu neden?
Çünkü meknûn o büyük surede esrâr-ı felâh;
Başta iman-ı hakiki geliyor, sonra salâh.
Sonra hak, sonra sebat. İşte kuzum insanlık.
Dördü birleşti mi yoktur sana hüsran artık...
Çin matematiği cebir ve geometri kafasının ürünüdür. Çin matematikçileri 12. yüzyıldan 14. yüzyıla kadar dünyaya denklemleri çözmeyi öğrettiler. 1300 yılında, (Batı'da "Pascal üçgeni" denilen) üçgen Çin'de çoktan bilini-yordu. (Pascal'dan tam dört asır önce.)
Çinliler ilk defa ondalık kesirleri buldular ve sayıları dokuz rakamla birlikte sıfırı temsil eden bir beyaz boşluk bırakarak ifade etmesini bildiler.
Çinlilerin tekniğinin ileri oluşu da tartışma götürmez.
Saatçilik ve "saat maşası" hareketi, Çin'de, T'anglar devrinde
(Avrupa'dan altı yüzyıl önce) biliniyordu.
Kâğıtçılık ve matbaacılık, Gutenberg'den 700 sene önce Çin'de icat edilmiştir.
Milâttan sonra 610 yılında Çin'de demir zincirlerle tuttu-rulmuş bir asma köprü çoktan mevcuttur.
Çarklı değirmen Çin'de Mithridatis'inkinden iki asır önce görülür. Gemide kıç bodoslama dümeni, çarklı tekerlek Çin'de Avrupa'dan bin sene önce ortaya çıkar. O kadar ki, Avrupa "büyük keşiflerine başlamazdan önce, Çin gemileri çoktan Kamçatka ile Madagaskar arasında dümen kırıyorlardı.
Top barutu Çin'de, T'ang hanedanı zamanında 9. yüzyılda kullanılmıştır.