Sultan II. Abdülhamid'in, Batı emperyalizmine karşı kullandığı en büyük silah tarikatlardır. Bu tarikatlar vasıtasiyle, müdafii olduğu «Panislamist» fikirlerini, bütün İslâm Dünyası'na yaymış, ve bu faaliyetlerinin yardımıyla -belki-otuz üç sene saltanatta kalabilmiştir. «O'nun, bütün kabilelerde, hatta en âsi olan bedeviler arasında bile temsilcileri vardı». «O'nun, Çin, Fas, Hindistan, Buhara ve bilhassa imparatorluğun eski vilayetleri olan Mısır, Tunus, Bosna, Kafkasya v.s. gibi, gayr-ı müslimlerin kanunlarının idaresi altına düşmüş yerlerde adamları vardı.