Kızıl Anadolulu Okur
@SchizoReader
Entel dantel işler
Ama solcusal
Profesyonel devrimci
Çok eğitimli
Dünya
İstanbul
12 okur puanı
Eylül 2024 tarihinde katıldı
Artı Değer Teorisi
İşçi, emek gücünü kapitaliste sattığı için, yarattığı değerin tamamı veya ürünün hepsi, bir süreliğine onun emek gücünün sahibi olan kapitaliste aittir. Demek ki kapitalist, 3 Şilin(*) avans vererek 6 Şilinlik bir değer elde etmiş olacaktır; çünkü 6 saatlik bir emeğin billurlaştığı bir değer ödeyerek karşılığında 12 saatlik emeğin billurlkaştığı bir değerin sahibi oluyor. Aynı süreci hergün yenilemekle kapitalist, günde 3 Şilin avans vermiş ve 6 Şilin cebe indirmiş olacaktır. Bu 6 Şilinin yarısını yendiden ücretlerin ödemesinde kullanılacak, kalan yarısı ise kapitalistin karşılığında hiçbir eşdeğer ödemediği artı-değeri oluşturacaktır. İşte, kapitalist üretim tarzı ve ücret sistemi, sermaye ile emek arasındaki bu değişim türü üzerine kuruludur ve işçiyi işçi olarak, kapitalisti de kapitalist olarak yeniden üretmek zorundadır.
(*) Şilin: Birleşik Krallık’ta kullanılan önceden kullanılan bir para birimi
Reklam
Marx ve Engels’i niteleyen “yoksullaşma teorisi” değildi. Bunu diğer sosyalistlerle ortak bir şekilde savunuyorlardı; ancak onlar karşısında bir üstünlüğe sahiplerdi, çünkü yalnızca kapitalizmin yoksullaştırma eğilimini değil, proletaryanın karşı-eğilimini ve bunun içinde, sınıf mücadelesinin içinde proletaryayı ayağa kaldıracak, siyasi iktidarın ele geçirilmesini şansa bırakmayacak ve kendisini bu iktidarın sahibi ve kullanıcısı haline getirmek için gerekli kapasiteyi verecek büyük faktörü gördüler.
Marx Ve Weber
Weber kendi sosyolojisini geliştirirken Marx’tan sistematik olarak etkilenmemiş olsa da, bu ampirik gözlem aralarında hiç bir ilişkinin olmadığı anlamına gelmez. Örneğin, Marx’ın yabancılaşma kavramıyla Weber’in rasyonelleşme kavramı arasında önemli bir benzerlik ve bağlantının olduğunu belirtmek, bu kitabın asli argümanı açısından önemlidir (Löwith, 1993).
Marx ve Weber’in, kapitalist toplumun önemli bileşenleri ve modernleşme güçleri olarak bürokrasi, piyasalar ve bilimin anlaşılmasına yönelik benzer muğlaklıkları paylaştıkları da doğrudur (Sayer, 1991). Gelgelelim Weber’in sosyolojik iddialarının kurucu öğesinin, hayatı boyunca Marx’ın çalışmalarıyla meşgul olması olduğunu öne süremeyiz. Buna karşın Weber, Marksizmin, toplumsal bir ideoloji olarak Sosyal Demokrat hareket aracılığıyla Alman işçi sınıfı üzerindeki etkisi meselesiyle oldukça ilgileniyordu. Marx kapitalizmin devrimci bir siyasetini geliştirmiş olsa da, 1890’lara gelindiğinde, Alman kapitalizminin devrim sonucu çökmeyeceği gün gibi ortadaydı. Bilakis işçi sınıfının reel gelirleri ve yaşam standartlan yükselmişti.
Bu yüzden de toplumda herhangi bir kutuplaşma ya da yoksullaşmaya rastlanmıyordu.
Weber Ve Devrim
Weber, bir devrimin sadık bir bürokratik kadro olmadan başarılı olamayacağına, ama bürokratikleşmenin de devrimin kapsamını sınırlandıracağına inanıyordu (Mommsen, 1989). Görüşlerini romantik ve ütopyacı bulduğu Lukâcs’la yolları bu meseleler yüzünden ayrılmıştı. Weber, Economy and Society’de devrim hakkındaki önemli ama yarım kalmış bir pasajda, Alman bürokrasisinin Savaş’tan sağ çıktığını ve böylelikle modern bürokrasilerin mukavemetini kanıtladığını öne sürüyordu. Rus Devrimi’nin başarısının bir kısmım da işçiler ve askerlerin bürokratik görevleri başarısıyla yürütebilmiş olmalarına atfediyordu. “Modern koşullar da kalkışılmış her devrimin bütünüyle başarısızlığa uğramasının sebebi, eğitimli memurlann vazgeçilmezliği ve kendi örgütlü kadrosunun eksikliğidir” sonucuna varıyordu (Weber, 1978: 266). Devrimi toplumun manevi bir dönüşümü olarak gören Lukács ve diğer radikaller, iş siyasal koşulların değerlendirilmesine geldiğinde, Weber’in gerçekçiliğini kabul etmekte zorlanıyorlardı.
Weber Ve Nietzsche
Nietzsche’nin felsefesinin pek çok yönü Weber’in eylem sosyolojisini formüle edişini etkiledi. Örneğin, Nietzsche’de, Biçim ve Akıl Tanrısı Apollon ile Duygu ve Cinsellik Tanrısı Dionysos arasında bir tezatlık vardır. Weber’in “Protestan Ahlâkı tezi” incelemesi, iktisadi alanda mesleklerin oluşumu yoluyla Apollon ilkesinin nasıl da duygusal yaşam üzerinde hâkimiyet kurduğunun tarifi olarak görülebilir
Reklam