Peyami Safa bu kitapta resmen romancılığını konuşturmuş. Romanda içerik olarak kahramanların iç dünyalarına yer vermiş,olaylar psikolojik tahlillerin arkasında kalmış .Peyami Safa bana göre -yalnız bu romanı için demiyorum - işlediği kahramanların ruh tahlillerini anlatmakta çok başarılı. Yalnız üslup olarak dili sadedir diyemeyeceğim çünkü kitapta Türçe kelimelerin yanında Arapça ve Fransızca kelimelere de bolca yer verilmiştir. Yazarın son romanı olmasının yanı da Peyami Safa 'nın olgunluk çağı eseridir Yalnızız romanı.
Kitabın baş karakteri Samim.Romanda Peyami Safa kendini Samim yerine koymuştur .Adeta yazarın tüm idealleri,fikir dünyası Samim ile var olmuştur.Samim orta yaşlarda ,zeki bir insandır . Kardeşleriyle ve yiğenleriyle beraber yaşadığı konakta sıradan bir hayatı vardır hayatında tek farklılık Meralle yaşadığı gönül ilişkisi. Romanın sonlarına doğru yazar,Meral karakterinin Samim 'in öz kızı olabileceği ihtimalini kafamızda uyandırmakta .Bu yönüyle kitap şaşırtıcı olaylar silsilesi izlenimi uyandırıyor .Kitabı okurken Samim ne kadar da ben ,Meral ne kadar da ben demekten kendimi alamadım! Karakterlerin iç dünyaları o kadar başarılı işlenmiş ki zaten Peyami Safa gibi bir ustadan da bu beklenir . Herkesin kendinden bir şeyler bulacağı bir roman
Aşka ait her mesele, yalnız onunla,onun içinde hallolunur. Aşk
kendisine dışarda ne hedef,ne de vasıta arar. Dışarıdan himayeye de ihtiyacı yoktur. Bir sömürge değil,muazzam bir imparatorluktur o.
Aşıklara haber vermek isterim. Kalbin bütün meseleleri yalnız kalpte halledilir. Çünkü bir hissin hakkından ancak başka bir his gelir.Ümitsiz bir aşkın panzehiri nefrettir.Fikirler ancak bu mukavemet hislerini yaratan tahrik ve telkin unsurlarıdır