Daha önce Sadık Hidayet’in Kör Baykuş, Aylak Köpek ve Hacı Ağa romanlarını okumuştum. Öykülerini de merak ediyordum. Ayfer Tunç’un “Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi” romanında “Diri Gömülen” öykü kitabının bahsi geçince okumak farz oldu. Sadık Hidayet’in öyküleri romanlarına nazaran biraz daha açık ve anlaşılır, daha az boşluklar içeriyor. Sadık Hidayet’in karanlık ve derin anlatımıyla yalnızlık,yabancılaşma, ölüm temalarını işlediği hikayelerde İran’ın katı geleneklerini ve ataerkil aile yapısını görmek mümkün. Kitapta Tahran ve Paris’te yazdığı toplam dokuz öykü yer alıyor.Kitaba adını veren “Diri Gömülen” kitabın en etkileyici öyküsü,Sadık Hidayet’in iç sesi adeta. Sadık Hidayet “ içindeki insanı yitiren” , yaşama küsen bir yazar. “Diri Gömülen” beden olarak yaşayan ancak ruhsal olarak çökmüş, ruhunu taşıyamayan bir adamın öyküsü. Mezarda yatan ölüleri kıskanan, onların yerinde olamadığı için hayıflanan bir adam. Ölümün kimseye kolay kolay verilmeyen bir mutluluk ve nimet olduğunu düşünen bir adam. “İnsanın kendi varlığını hissetmesi ne kadar acı ve korkunç” diyecek kadar var olmaktan ve yaşamaktan nefret eden bir adam. İntiharı bir kaçış olarak değil de içsel özgürlük olarak gören bir adam. Bunun haricinde “Hacı Murat” ta sokakta gördüğü çarşaflı kadını karısı zannederek “izinsiz dışarı çıktı” diye döven bir adamın öyküsünü, “Fransız Esir” de en güzel yıllarını savaşta Almanlara esir düştüğü yıllar olarak niteleyen bir adamın öyküsünü, “Kambur Davut” ta fiziksel engeli dolayısıyla evlenemeyen bir adamın öyküsünü, “Ölü Yiyenler “de öldüğü sanılan adamın miras kavgasına tutuşan “eş” lerinin öyküsünü okuruz. Son öykü “Hayat Suyu” nda da sonu güzel biten bir masal okuruz.
Özgür olduğumu düşünüyorum ama kaderimin karşısında bir türlü duramıyorum.Dizginlerim onun elinde, beni oraya buraya çeken o! Alçaklık bu! Hayatın alçaklığı…Ne elinden kaçabiliyorlar ne de bağırabiliyorlar. Aptal hayat! (Diri Gömülen)
Görünüşte gülüp oynuyordum ama içimde küçük bir dil yarası ya da küçük önemsiz bir olay uzun saatler boyunca zihnimi meşgul ederdi, kendimi yer bitirirdim. Cennet ve cehennemin kişinin kendisinde olduğunu söyleyenler haklılar.(Diri Gömülen)
Şunu söyleyebilirim ki bazı duygular, bazı şeyler vardır ki başkalarına anlatılamaz. Çünkü insanlar anlamadıkları zaman alay ederler. Çünkü insan dili de tıpkı insan gibi kusurlu ve acizdir.