Cem Vardar
@Skyreader
*Trivium*
İnşaat işlerinin büyük bir hızla ilerlemesi sonucu 56 yaşam ünitesini içeren konutların ilk etabı Mart 1892'de tamamlanmış, aynı yılın sonunda ise 64 konut daha teslim edilerek projenin ikinci etabı tamamlanmıştır. Bu yaşam üniteleri mağdurlara temel yaşam ve hijyen koşullarının sağlanması fikri üzerine kurgulanmıştı ve yüzlerce aileye o zamana kadar toplumun alışık olmadığı standart bir yaşam ortam öneriyordu. Ancak hikâye beklendigi gibi gelişmedi;
1891'de Rusya'daki pogromun ardından kovulan birçok Aşkenazi Yahudisi
Selanik'e geldi ve onların da acilen barınmaya ihtiyaçları vardı. Böylece, her iki
bölgedeki barınakların bir kısmı pogrom mağdurlarına tahsis edildi ve böylece
bazı yaşam birimlerinin iki aile tarafından paylaşılması gerekti: Her aile için
bir oda, ortak bir mutfak ve tuvalet. 1897'de 153 yaşam biriminde toplam 285
aile vardı...
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Yangın sonrası faaliyetler...Alıntı
Alliance Israelite'in kontrolünde iki mahallenin planları hazırlandı: Doğudaki Kalamariye Mahallesi'nde 168 konut, batıdaki Çayır Mahallesi'de ise 120 konut inşa edilecekti. Çayır Mahallesi'ndeki toplu konut alan mevcut imar mevzuatına göre düzenlendi. Izgara (ortagonal) düzende sokakların genişliği 12 ve 7,5 metre olarak belirlenmiş, dikdörtgen biçimli yapı adalarından oluşan bir doku tasarlanmıştı. Her bir yerleşim birimi birbirine bitişik ve sırt sırta yerleşmiş ve bir yapı adasında on iki barınağın yer alması planlanmıştır. Yerleşimin merkezinde, sinagog, okul, fırın ve mağazalar gibi bazı kamusal
olanaklar barındıran bir kentsel meydan inşa edilecekti...
Selanik 1890 yangını sonrasıAlıntı
Uluslararası fonlar, yangın mağdurlarının barınakları için iki büyük alan satın almak için kullanıldı. Bu aşamada önemli bir hayırsever olan Baron Hirsch, toplam maliyetin üçte birine denk gelen önemli miktarda para bağışladı. Kasım 1890'da şehrin Kalamariye Kapısı dışında yirmi sekiz bin metrekareden fazla arazi satın alındı ve kısa bir süre sonra şehrin diğer yakasında, Çayır Mahallesi'nde Şark Demiryolları yakınında otuz beş bin metrekare civarında bir arazi satın alındı. Baron Hirsch, şirket hisselerini Alman sermayedarlara sattıktan kısa bir süre sonra, uluslararası bir demiryolu girişimcisi olarak değil, cömert bir hayırsever olarak Selanik'te yeniden sahneye çıkmıştı. Yeni kurulan mahalleye, ismine ithafen Baron Hirsch Mahallesi denilecekti...
Selânik 1890 yangınıAlıntı
Selanik şehir tarihinin en büyük felaketlerinden biri olan 1890 yazındaki yangın, şehrin Yahudi ve Rum nüfusunun yoğun olarak yaşadığı güneydeki mahalleleri vurmuş ve eski şehirdeki 3500 ev, dükkan ve dini yapıyı yok etmişti. Yaklaşık yirmi bin kişinin yangın mağduru olarak evsiz kaldığı iddia edilmektedir. Onlara geçici barınak sağlamak için oteller, hanlar, kahvehaneler ve dini yapılar hizmete açıldı. Yangınlar söndükten birkaç ay sonra; hâlâ hatırı sayılır sayıda barınaksız kalan Yahudi aile vardı, bu nedenle geri kalan insanlar barınaklar inşa etmek bir zorunluluk haline geldi. Yerel Yahudi cemaat liderleri derhal Avrupa'nın önde gelen yahudilerinden mali yardım talep etti. Alliance Israelite bu aşamada devreye girdi, uluslararası akışını düzenledi...
Selânik 1890Alıntı
Uluslararası aktörlerin inşaat faaliyeti, Selanik'teki demiryolu yerleşkelerinin inşaatının ötesindeydi. 1890'da Selanik'teki yıkıcı yangından sonra şehirde
inşa edilen yeni bir mahallenin oluşumu iyi bir şekilde belgelenmiştir ve burası
yerel Yahudi cemaatinin, uluslararası Alliance Israelite Universelle [Evrensel
Yahudi Birliği] örgütünün ve Şark Demiryolları'nın kurucusu Baron Hirsch'in
maddi işbirliğiyle yangından mustarip Yahudilere bir sığınak sağlamak için
girişilen ortak çabayı göstermektedir. İnşa edilen iki mahalleden biri Selanik'in
batı yakasında demiryolu istasyonu yakınında kurulmuştur. Mahallenin kuruluşu da demiryolu istasyonu çevresinin yerel ve uluslararası aktörler eliyle biçimlenişine dair ilginç bir hikâyeyi barındırır...