Soner Özel
@Soneriko
3 okur puanı
Kasım 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Tüfek, Mikrop, ÇelikEdebiyat
Modern dünya fetihle, dünyanın Avrupalılar tarafından fethiyle şekillendi. İspanyolların Amerika fethiyle tüfek, mikrop ve çelik dünyaya egemen oldular. Peki Yeni Gineliler çok daha eski bir medeniyet olmasına rağmen neden Amerikalılardan daha fakirdi. Bilim insanı Jared Diamond bu soruya cevap bulmaya çalışmış ve onu bu konuya iten ise bir Yeni Gine yerlisi olan Yali’nin: ‘Beyaz adamın bu kadar çok kargosu* varken neden biz yeni Ginelilerin bu kadar az?’ sorusu olmuştur.
Gineliler çağdaşlığa neden ayak uyduramadı?
Peki dünyalarımız neden bu kadar farklı?
En verimli ürünlere ulaşımı olan insanlar en üretken çiftçiler haline geldiler. Bu da aynı oranda üremeyi, toplumsal ve kültürel gelişimi etkiledi. Bu avantajlar Avrasyalıların gen yapılarından dolayı değil, coğrafyanın toplumlar ve kültürler üzerindeki etkisinden dolayı ortaya çıkmıştır. Bunun zekâ seviyesi ile uzaktan yakından hiçbir bağlantısını bulamazsınız. Dünyanın neresine giderseniz gidin akıllı insanlar bulabilirsiniz.
Modern dünyada bu kadar eşitsizlik nasıl oluştu?
İspanyolların Amerika fethi sırasında götürdüğü tüfek mikrop ve çelik Amerika yerlilerine son derece uzaktı ve sayıca çok üstün olmalarına rağmen manevra kabiliyeti son derece yüksek olan İspanyol süvarileri, çeliği ve tüfeği İspanyolları Amerika yerlilerine karşı son derece avantajlı kılıyordu. Üstelik Amerikalılar yerli hayvan türü olan lamalar haricinde Avrupa’nın evcilleştirdiği hayvanlardan bihaberlerdi. Avrupalılar yüzyıllar boyu bu hayvanlarla iç içe yaşamış ve onlardan aldığı bakteri ve virüslere karşı bağışıklık kazanmışlardı. Amerika yerlileri ise sadece İspanyollarla değil aynı zamanda onların tüfeği mikrobu ve çeliğiyle de savaşmak zorundaydı.
Modern Avrupa’nın Afrika fethi de bundan farksız olmamıştı. Avrupalıların Ümit Burnu fethi