1923'te devrimi gerçekleştirecek ve Tanzimat'tan beri devam eden savaşı nihayetlendirecek tek otorite Mustafa Kemal idi. Bir milli kahramandı, halk kahramanı idi. Onun bir de fikir kahramanı oluşu 1923 gençliği için, zaferden de büyük kazanç olmuştur. Son asır tarihimizde de askeri zaferler eksik değildir. Türk milletinin kurtuluşu için zaferlerin yeter olmadığı anlaşılmıştır. Zaferler, tarihi düşman bildiğimiz Rusları ve Almanları kısa veya uzun müddet herhangi bir sınır çizgisinde tutabilmişti. Fakat Osmanlı saltanatının, batışa kadar, tabii kaderini takip etmesine engel olmamıştı. Çünkü Türk milletinin gerçek düşmanı, Orta Çağlı yarı teokratik devletin, müspet ilim ışığı vurmayan Şark kafasının ta kendisi idi. Düşman onun dışında değil, içinde idi.