Milliyet fikri aşılanmış bir kavim, kendi milliyetiyle alakadar kültürel olgulara büyük bir kıymet vermeye başlar. Kültürel olguların en mühimmi lisandır. Kendi lisanının ciddî incelemeleriyle uğraşan, kendi lisanının bağımsızlığına ve gelişmesine usulüyle çalışan ka-vimlerde milliyet fikrinin varlığına, hiç olmazsa milliyet hissinin pek kuvvetli olduğuna hükmedebiliriz.
Milliyet Fikrinin Türkler Arasında Yayılması
Fikir Avrupa'dan gelmiş olduğuna göre, Avrupa'yla en çok temas ve münasebetleri olan, Avrupa medeniyetinden az çok feyz almaya başlayan Türk kavimlerinin diğerlerinden evvel bu fikirle yakınlık kurmuş olmaları icap eder. Bu şartları taşıyan Türk ka-vimleri, eskiden Osmanlı Türkleri denilen Batı Türkleri ile Kırım Türkleri ve Kuzey Türklerinin İdil havzasında yaşayan kısımlarıyla Kafkasya'da sakin Azerî Türkleridir. Hakikaten 19. asrın sonlarına doğru Türklerin bu dört kümesinin dördünde de milliyet fikrinin ortaya çıkarak yayılmakta olduğunu görüyoruz.