Bilmem doğru mu, askeri sicil sualleri arasına, cumhuriyet çağımızda, şunun da ilave edildiğini işitmiştim:
"Beyhude kitap okur mu?"
Yani felsefe, edebiyat, sosyoloji gibi faydasız şeyler. . . Beyhude kitap okumakla kafası pişen ve büyüyen Mustafa Kemal ise böyleleri ile "Simple soldat!”* diye eğlenirdi.
Sayfa 69 - * Rütbesiz, basit asker, er.·Kitabı okudu
Türk milletinin, ümmiden sadrazamlar yetiştirmekle övüldüğünü demokrasi günlerimizde bile duyduk. "Osmanlı Devleti de işte bunun için battı ya . . . " diyen çıkmadı.
Ali Suavi'nin bir yazı başlığı vardır: "Yarım fakih din yıkar." Bizde de alaylılar arasında mektepliyi ve ümmiler arasında ilmi bir vakitler itibarsızlığa düşürenler, Mercümek Ahmed'in "öğrenmişçe" dediği yarım bilgili kimseler olmuştur.
Biz padişahlı, mebusanlı, ayanlı ve dışarıdan nazırlı kuvvetler denkliği sisteminin de, üstünde, altında ve yanında hiç kimseye nefes aldırmayan diktatoryasını gördük.