Salih Ekrem
@Tahrir
3 okur puanı
Mart 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Devlet Ana'nın YalnızlığıEdebiyat
Kemal Tahir'in Devlet Ana'sı elbette Batılı roman türünün birinci sınıf bir örneği ya da Türk edebiyatında bu türün zirve eseri falan değil.
Yine de onu bu türde ve Türk roman geleneği içinde biricik kılan, kendine özgü bir roman zirvesine taşıyan bazı özellikleri var ve bu özellikler, bilhassa roman yazarları ve edebiyat teorisiyle ilgilenen uzmanlar açısından üzerinde mutlaka durulacak değerde görünüyor (bana).
Devlet Ana özgünlüğünün bir gerekçesi, Doğu'nun roman öncesi geleneksel anlatı formlarıyla Batılı roman türünü sentezlemeye yönelik bilinçli yazar tercihi.
Eserin başından sonuna kadar halk hikâyesi, meddah hikâyesi, gazavatname türlerini ve Dede Korkut hikâyelerini yeniden üretmeyi amaçlayan bir anlatım tercih edilmiş.
Bu tercih doğrultusunda eser boyunca anlatımı üstlenen ilahi anlatıcının yanı sıra, bölümden bölüme değişerek sözü devralan kahraman anlatıcılar da kullanılmış, anlatımı dönemin konuşma dili sayılabilecek özgün bir Türkçeyle sürdüren bu anlatıcılar sayesinde Devlet Ana'ya özgü bir üslubun gelişmesi sağlanmış.
Romanın değişken anlatıcıları, özellikle meddah hikâyelerinin tiyatral unsurları her zaman kullanan şifahi anlatım üslubuyla konuşturulmuş. Diyaloglar, ancak dramatizasyonla (doğru) anlaşılacak bir konuşma üslubunun billurlaşmasını sağlamış.
Kemal Tahir, geleneksel türleri yeniden üretme hassasiyetini, ahi fütüvvetnâmeleri ile Yunus Emre ilahilerini serbest bir alıntılama ile romana serpiştirerek, yer yer bahnâme pastişi sayılabilecek tasvir ve diyaloglara yer vererek, kahramanların konuşmaları içinde atasözü ve deyimleri art arda sıralayarak Devlet Ana'yı zengin bir metinler mozayiğine dönüştürmüş.
Kemal Tahir'in Devlet Ana'nın bu özellikleriyle ulaşmaya çalıştığı "Doğu romanı", özellikle romancılar tarafından önemsenmiş olsaydı,
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Mai ve SiyahEdebiyat
Mai ve Siyah, bir dönem romanı. Servetifünun kuşağını, onların hayal hakikat arasında kalmış melankolik haleti ruhiyesini her şeyiyle anlatan bir eser. Hem teması hem temayı işleyiş tarzı hem de anlatıcı tipolojisi bakımından Türk edebiyatının ilk romanı. Halit Ziya, kurguladığı anlatıcı ve anlatıcının olaylara, kişilere ve mekânlara yaklaşımı ile ilk romancı muhayyileyi örnekleyen bir eser vücuda getirmiş Mai ve Siyah'la.
Mai hayallerin, siyah hakikatin temsilidir. Ahmet Cemil, hayallerinin mai dünyasında düşlerle dolup taşarken hakikatin ağırlığı altında ezilen, gereğini yerine getirmediği hayallerinin bir bir suya düştüğünü görüp daha da melankolikleşen pasif bir seyirci gibidir. Onun başlangıçtaki mai gecede de sondaki siyah gecede de toplumdan uzak, yalnız ve yalıtılmış duruşu; Mai ve Siyah'ı Sevetifünun kuşağının toplumla ilişkilerini somutlaştıran, temsil gücü yüksek bir esere dönüştürüyor.
Eseri roman kılan unsurlardan biri de ekonomik ilişkilere ve modern hayat tarzının bir yansıması olarak şahsi teşebbüse yer verilmiş olması.
Eser, Ahmet Cemil'in abartılı hayalciliğine rağmen realist karaktetiyle de dikkate değer. Çünkü hem yazar için gözlemlenebilir gerçekliğe dayanıyor hem de yaşayan toplumun/yaşayan insanın sorunlarına yer veriyor.
Olay örgüsünde dikkatimi çeken bazı aksaklıklar da var: Kahramanın Lamia'ya olan aşkının birdenbire başlayıp derinleşmesi bunlardan biri. İkbal'in evlilik kararı verilirken de aynı aceleye getirilmişlik seziliyor. Ahmet Cemil'in Raci'ye karşı geliştirdiği sonsuz affedicilik tutumu da abartılı görünüyor.
İş Bankası baskısının sadeleştirmesi de dönemin şartları düşünüldüğünde metne asla alınmayacak "sanal" gibi bazı kelime tercihlerine rağmen oldukça başarılı. Genç kuşaklar için rahatlıkla tercih edilebilecek yetkin bir