Robert Langdon
@TheThoth
Kurtuluş Savaşı döneminde Rum okulları, çevrelerini Rumlaştırmak, Yunan işgalini kolaylaştırmak ve Trabzon ve çevresinde bir Pontus Rum devleti kurmak amacıyla çok yoğun çalışmışlardır. Merzifon Amerikan okulunun Türkçe öğretmeni Zeki Bey, okulun zararlı faaliyetlerini hükümete bildirdiği için öğretmen ve öğrenciler tarafından öldürülmüştür. Rum okullarında bulunan yabancı ve Rum asıllı öğretmenler ile din adamları el ele verip çalışmışlardır. Ancak Büyük Millet Meclisi de bunun karşılığında boş durmamış ve böyle faaliyetlerini gördüğü kişileri ve okulları cezalandırmıştır.
Sayfa 140
Reklam
Almanlar, Doğu Anadolu'daki Ermenileri kendi siyasi ve ekonomik nüfuzlarını genişletecek bir kaynak olarak gördükleri için onlar üzerinde yoğunlaşmışlardır. Bu amaçla Ermeni yetimleri ve çocukları için yetimhane ve okullar açmışlardır. Maraş'ta bulunan Alman okulunun ders programına bakıldığında Almanca dersinin yedinci ve sekizinci sınıf dışında öğretilmediği ve derslerin Ermenice ağırlıklı olduğu görülmektedir. Almanya, hükümetler düzeyinde Osmanlı Devleti'yle dost gözükmesine ve ülkedeki azınlıklarla ilgilenmiyor görünmesine rağmen, aslında ülkedeki azınlıklan Alman misyonerleri vasıtasıyla kışkırttığı ve yetim Ermeni çocuklarını Osmanlı Devleti'ne düşman etmeye çalıştığı anlaşılmıştır.
Sayfa 100
Yabancı okulların açıldığı yerler dikkat edilecek olursa bu okullar, her şeyden önce Osmanlı İmparatorluğu'nun etnik sorunlar yaşadığı bölgelerde açılmışlardır. Bu okullar, daha çok gayrimüslimleri seçtikleri gibi Türk olmayan Müslümanların yaşadıkları bölgeleri de hedef seçmişlerdir. Bu okullar kurulurken ikinci göz önünde bulundurulan kıstas ise seçilen bölgelerin Osmanlı Imparatorluğu'nun yeraltı ve yer üstü zenginliklerinin olduğu bölgeler olmasıdır. Bunda amaç: yabancı okul açan ülkenin bu bölgeyi ham madde kaynağı olarak kullanmak istemesidir. Üçüncü kıstas da okul açılan yerlerin çoğunun stratejik öneme sahip olmasıdır, yani bir takım önemli geçiş noktalarında bulunmalarıdır. Bir diğer ilginç husus ise, ülkedeki Amerikan okullarında okuyan bazı Türk aydınlarının Kurtuluş Savaşı esnasında Amerikan mandacılığın savunmalarıdır.
Sayfa 72
Muazzam TedbirTarih
Yabancı okullar Osmanlı İmparatorluğunda teftiş ve denetime tabi değildi. Her yabancı okul kendi ülkesindeki dersleri ve kitapları aynen okutuyordu, Osman Maarif Nezareti bunlara karışamıyordu. Hatta okutulan bu kitaplarda Türkler aleyhinde yazılar varsa bunlar aynen okutulurdu, Türkçe ise ihtiyari bir dil olarak kullanılırdı. Bu okulların genelde müdürleri papazlardı ve bu okullara giden Müslüman öğrenciler de Hristiyanlar gibi kiliseye götürülerek ibadete zorlanırdı. Osmanlı'nın bunun karşısında aldığı tek tedbir ise Müslüman öğrencilerin yabancı okullara gitmelerine engel olmaya çalışmaktan öteye gidememiştir.
Sayfa 71
Yabancı okulların amaçları hakkında ortaya atılan iddialar şu şekilde sıralanabilir:
1) Faaliyet gösterdikleri bölgedeki halka Hristiyanlık inancını yaymak,
2) Mensubu bulundukları yabancı ülkelerin, Osmanlı Devleti üzerindeki menfaatlerinin takipçisi olmak ve Osmanlı Devleti'ni bölmek,
3) Kendi ülkelerinin ihtiyaç duyduğu ham madde için yeraltı ve yer üstü kaynakları araştırmak ve özellikle bu bölgelerde faaliyetlerini yoğunlaştırmak,
4) Her türlü siyasi ve ekonomik hareketleri desteklemek ve muhtemel bir karışıklığa zemin hazırlamak,
5) Osmanlı topraklarını sömürge haline getirecek fikri yapıyı kendi okullarında hazırlamak,
6) Kendi okullarında yetiştirdikleri yerli öğrencilerle bir seçkinler grubu oluşturarak Türk devlet politikasını yönetmek, hiç değilse etkilemek
Sayfa 68
Reklam