bizim düşünce sistemimizi aklımızı geliştirmek,
öğretmek öğrenmek üzerine yoğunlaşıyor. Tabi ki duygu hasıl oluyor yanı sıra. Ama yanı sıra hasıl olan bir
şey duygu. Evet duygu hasıl oluyor ama akla hitap ettiği zaman, zihin onun üzerinde düşünmeye onu
büyütmeye başlıyor. Zaten akıl kapıp almaya çok müsait zaten. Dini söylemler bilgi içermeli akla hitap
etmeli, zihni bilgi ile beslemeli öbür türlü çok geçici bir duygusal süreç gelip geçiyor. Nasıl olur bu?
Dinlediğiniz derse bir şey öğrenmek, zihninze aklınıza bir şey düşürmek, sizin onunla kalmanız hayret ve
merakı büyütmesi gerekiyor o öğrenme. “Merak aklın bir amelidir” deniliyor. O zaman her öğrendiğim
bilgi beni biraz daha hayrette bırakmalı ve biraz daha merakta bırakmalı. Bir sonraki öğrenmeyi tetiklemeli
yeni öğrenmelere kapı açılmalı.
Şuan ezbere gelmiş bir şekilde İslam anlatılıyor, eğer bu değiştirilmezse yeni nesil akla hitap
edilmesini istenen nesille büyük kopuşlar yaşanacak. İslam kültüründe şuan akla hitap etmeden duygu üzerine yoğunlaşmış sohbetler veriliyor. Bu bir uyuşturucu etkisi yapıyor o sohbet ya çok korkutuyor ya da
çok ümitlendiriyor. Duygusal bir hal aldırıp bir süre sonra etkisi kayboluyor uyuşturucunun. Akla hitap
etmeyen öğrenmeler bir zaman sonra duygu dünyasında sönmeye başlıyorlar. Bu tür konuşmalar dini
duygusal durumlar üzerine temellendiriyor.
Reyhan Ozyağlı
akıl sahibi duyguyu referans almaz ama peki ne yapar? Akıl sahibi:
1- Duyguyu yok saymaz
2- Duyguyu bastırmaz
3- Onun bir hal olduğunu bilir, gelip geçeceğinin farkındadır. Duygunun gelip gitmesine izin verir.
4- Duyguyu referans almaz. Ben böyle hissediyorsam, bu doğrudur demez!
Örneğin bowen, benliğin ayrışmaması aklın duyguyu referans almasına örnektir. “Nefsinde korkuyu
hissetti.” Musa as korkusuna adını koyuyor. Ben korkuyu hissediyorum. Akıl burada devreye giriyor.
Duyguyu fark ediyor, duygunun kaynağını buluyor. Gerçek kaynağını buluyor (temel inancın farkına varma)
tabi bu uzun çalışmalar gerektiren bir süreç. Duygu alışkanlık yapar, o yüzden akıl duyguya zaman vererek
zamanla regüle olmasını bekliyor. Çünkü yeni sinapstik bağlar kurmak için beynin zamana ihtiyacı var.
Olayları bireysel olarak nesnel bir şekilde algılamayız, önceki öğrenmelerimiz objektif aklımızın aklına
geçmemeli.