Eğer insanları dış görüntüleri ile değerlendirip iyilik ya da kötülük kararı verirsek ambalaja bakarak muhtevaya karar vermenin ötesine gitmemiş oluruz.
İletişim muhatabımızda bulunan negatif duyguların varlığını kabul edip ve onlara dokunmadan.
Pozitif duyguları açığa çıkarma sanatıdır.
İletişim gülün dikeninden sakınarak kokusundan renginden;
Arının zehrinden uzak durarak balından istifade etme sanatıdır.
Allah Kur'ân'da niçin yemin eder? Allah'ın yemin ettiği şeyler incelendiğinde onların iki sınıf olduğu görülür. Allah'ın yemin ettiği şeyler bazen insanlar tarafından inkâr bazen de ihmal edilir. Allah insanların inkâr ettiği bir şey üzerine yemin ediyorsa bu tespit ve ispat manası taşır. Eğer Allah'ın yemin ettiği şeyler insanlar tarafından ihmal ediliyorsa, kadr ü kıymetleri bilinmiyorsa o zaman Allah'ın yemini takdir ve iade-i itibar manası taşır.
Allah burada nefsi levvameye yemin ediyor. Niçin? Çünkü insanlar nefsi levvamenin kıymetini bilmiyorlar. Yani bir adam hatadan,
yanlıştan dönmüş, kusurlarından dolayı kendisini kınamış, imana, insafa gelmiş, ama insanlar hâlâ ona kıymet vermiyorlar ve onu hâlâ mazisiyle yargılamaya devam ediyorlar. Adam bütün günahlarını çöpe atmış, temizlenme, islah olma azminde. İnsanlar ise hâlâ o çöpü karıştırmaya devam ediyor. Oysaki Üstad Necip Fazıl'ın dediği gibi "Ben geçmişimi dürdüm, büktüm çöpe attım. Çöpü karıştırmak köpeklerin işidir."
İnsanlar acımasızdır, müsamahasızdır. Öyle ki bazen bir kimse hulus-i kalple tövbe eder, Allah da affeder bu kimseyi ama insanlar affetmez. Onun için nefs-i levvame sahibi insanların kıymetini bilmeyenlere karşı bir ikazdır Kıyame suresinin bu âyeti. Pişman olmuş, nedamet getirmiş, tövbekâr olmuş bir kimsenin kıymetini bilmeyen insanlar için bir uyarıdır, bir dikkat çekmedir bu âyet.
Çünkü insanlar, bir zaman günaha bulaşmış bir kimseyi ne kadar tövbe ederse etsin, zemzem suyuyla yıkansa bile bağışlamak istemezler. Ona her daim isnat ve suçlamalarda bulunurlar. Bu ise islaha meyletmiş o kimsenin toplum tarafından dışlanması sebebiyle yeniden eski günahlara dönmesinin kapısını açar. Oysaki "Şu adam ne günahlar işledi." diyenler acaba ne günahlar işledi ve ne günahlara meyyaller?
Şeyh Sadi
Ya Rab!
Bilinmezlerimde bilenim ol.
Şüphelerimde eminliğim, nefsimle mücadelemde kazancım, çıkmazlarımda yol açanım, çaresizliklerimde çare, sesime ses ol, her an sana muhtacım.
El açıp dua edebilmek için, konuşabilmek için, dinleyebilmek için, isteyebilmek için hep sana muhtacım. Ya Rab!
Hep yanımda ol.
Bileninm anlayanım. işitenim, görenim.
Yüküm ağır Ya Rab!
Beni bana bırakma.
Eyüb sabrım yok benim, Yusuf değilim kuyuda. Beni bana bırakırsan bilinmezlerde kül olurum. Tut ellerimden tut Ya Rab!