Derinleşerek öğrenme, ömür boyu sürecek, son nefese değin bitmeyecek bir yol. İnsan istiksâ ile bilgide ne kadar derinleşirse derinleşsin, o denli derinliğe erişemez. Gazali, bu ilmin etrafında yürüyenlere ancak kendilerine takdir edildiği kadarıyla verildiğini söyler.
Gazali ilimle meşgul olma konusunda 3 tip öğrenme mertebesinden bahseder: 1- İktisar: Lüzumlu miktardan az öğrenme. 2- İktisat: Orta derecede öğrenme. 3- İstiksâ: İnceden inceye araştırarak, derinleşerek öğrenme.
Yarın kıyametin kopacağını bilseniz, bugün elinizdeki fidanı dikin tavsiyesi, kıyametin her an kopmakta olduğunu, insanın son ânı beklemeyip şu anda sorumlu olduğu iş her neyse onu en güzel şekilde yapması gerektiğini anlatır. Sürekli hatırlamak lâzım.
Taşı mücevher, toprağı insan eden Allahım. Zerreyi güneş, damlayı deniz eden Allahım. Herkesin sıkıntısını çözen, zorluklarını kolaylaştıran, halleden Allahım. Çaresiz bir derde düştüm. Senden imdat diliyorum, yardım et bana!