Yaşamda öğrenilen herhangi bir erdem, bir ders, bir öğreti gerçek durumlarla deneyimlerle temaşa etmezse askıda asılı bilgi olarak kalır. Vikipedia sayfası açarsın ancak o bilgilerle.
Reklam
Sence bu iki çeşit şeyden hangisi gerçek varlığa, öz varlığa daha yakındır? Ekmek, içki, et cinsinden doyurucu şeyler mi, yoksa sağduyu, bilim, düşünce gibi değerler mi? Şöyle de sorabiliriz: Değişmez, ölmez, aldatmaz varlıktan gelen, o varlığa benzeyen ve o varlığa benzer bir insanda kendini gösteren şeyde mi daha çok gerçeklik vardır, yoksa değişen, ölen, aldatan varlıktan gelen, o varlığa benzeyen, ona benzer bir insanda kendini gösteren şeyde mi?
(...)
Bedeni doyurmaya yarayan şeyler, toptan, öz gerçeğe, öz varlığa, ruhu doyuran şeylerden daha uzaktır.
Sayfa 324 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
-Oligarşi dediğin düzen hangisi?
-Gelir üstünlüğüne dayanan devlet. Zenginlerin yürüttüğü, fakirlerin hiç karışmadığı düzen.
(...)
- Herkesin altınını biriktirdiği gizli çıkın yok mu, timarşiyi yıkan işte budur. Para harcayacak türlü yerler bulurlar ilkin. Rahatça harcayabilmek için de yasaları bozarlar, sonunda ne kendileri sayar kanunları ne de kadınları.
- Öyle olacak.
- Komşu komşuya özene özene, zamanla, bütün toplum onlara benzer.
-Doğru.
- O zaman kendileri daha zengin, daha zengin olma peşine düşerler, paraya verdikleri değer arttıkça, doğruluğun değeri düşmeye başlar. Zenginlikle doğruluk öyle ayrı şeylerdir ki, ikisini teraziye koydun mu, kefelerin biri hep aşağı iner, öteki yukarı çıkar.
- Öyledir.
-Bir devlette zenginlik ve zenginler baş tacı olunca, doğruluğun ve doğru insanların şerefi azalır.
Sayfa 276 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
...Bu devlette bilgili insanların başa gelmesinden korkulacak; çünkü bunlar az çok katışmış; sadeliklerini, sağlamlıklarını yitirmiş olacaklar. Barıştan çok savaş işlerine yarayan daha kaba, daha atılgan insanlar beğenilecek. Kurnazlıklar, savaş ustalıkları değer kazanacak. Hep silah elde dolaşmak âdet olacak. İşte bu devletin kendine özgü yanları da bunlar, değil mi?
- Evet.
- Bu çeşit insanlar, oligarşik devletlerde olduğu gibi, zenginlik tutkusuna kapılacaklar. Tapar gibi sevdikleri altını, gümüşü karanlık gizli dolaplara, hazinelere doldurup herkesin gözünden kaçıracaklar. Bir ine çekilir gibi kapandıkları evlerinin içinde kadınlara ya da diledikleri insanlara zengin ziyafetler çekecekler.
- Çok doğru.
- Parayı büyümsedikleri ve gizli tuttukları için cimrileşecekler. Ama başkalarının malını kendi keyifleri için bol keseden harcayacaklar. Babalarından kaçan çocuklar gibi, kanundan sakınıp hep gizli gizli eğlenecekler; çünkü onlar inandırıcı değil, zorlayıcı bir eğitim görmüşlerdir.
Sayfa 273 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Kaç çeşit insan yaratılışı varsa, o kadar da devlet şekli olacak. Devlet şekilleri meşe ormanlarından, kayalıklardan mı çıkıyor dersin, yoksa yurttaşların her işte ağır basan huylarından mı?
Sayfa 268 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Reklam