O, Engizisyon'a meydan okuyan, Latincesi kıt olan yoksul bir köylü...
O, eline geçen, halk diline çevrilmiş, içlerinde Kuran'ın da bulunduğu bütün kitapları okuyan Menocchio...
O, kendi evren kuramını yaratan adam.
Ona kalırsa dünya, kaostan, bozulan peynirde oluşan kurtlar gibi türemiştir. Tanrı, gücünü herkese; ''Yahudiler'e, Türkler'e, Hıristiyanlar'a ve hatta sapkınlara'' eşit olarak vermiş, kimseyi kayırmamıştır. İsa'ya gelince, o da sıradan, yoksul bir köylüdür. Cehennem de araf da papaz ve keşişlerin halkı soymak için uydurdukları şeylerdir. Engizisyon karşısında bir türlü geri çekilmeyi bilmeyen bu bilgiye susamış köylü, bütün din iktidarını karşısına alır ve sonunda Engizisyon tarafından ölüme mahkum edilir.
Ginzburg da bu kitapta, halk kültürünün iktidar karşısındaki konumunu incelerken, günümüze kalan belgeler ve Engizisyon kayıtlarından yola çıkarak tarihi yeniden yazıyor.