Som 1 ı «Felsefe» sözcüğünün kaynağı ve anlamı nedir?
«Felsefe» sözcüğü, eski Yunancadan Aropçaya ve bu dilden Türk-
çeye geçmiştir. Sözcüğün Yunanca aslı «phllosophlatdır ve İki ayrı
sözcükten oluşur: «Phllla», «sevgi» anlamına gelir; «sophk» İse,
«bilgelik» ya da genel olarak «bilgi» demektir, öyleyse, «phllosophla»,
bilgi ve bilgelik sevgisi, aşkı anlamına geliyor. «Phllosoptıos» (filozof)
da, «bilgeliği seven», «bilgiyi arayan ve ona ulaşmak İsteyen klşl»dlr.
Eski Yunanca «sophia» sözcüğünün, yalnızca kuru ve soyut bilgi
anlamına değil, akıllıca davranmak, aşırılıklardan kaçınmak, kendine
egemen olmak ve kötü durumlara göğüs germeyi bilmek anlamına
geldiğini de özellikle belirtmeliyiz. Demek kİ filozof, yaşamın anlamını
bulmaya ve bu anlama uygun biçimde yaşamaya çalışan kimsedir.
Felsefenin amacı da. yalnızca kuramsal (teorik) bilgi elde etmek
ve vermek değil, ama aynı zamanda, doğru davranışlarda bulunmamızı
sağlamak; ahlaklı yaşamanın yollarını öğretmektir. Eski
Yunan düşüncesi, bilgi İle bilgelik; bilmek İle işlemek (ahlak) arasında
sıkı bir İlinti görüyordu. Sokrates, bundan ötürü, «kimse, bilerek kötülük
işlemez» diyordu. Demek kl felsefe sözcüğünü, başlangıçta taşıdığı
anlam İçinde ele alırsak, yalnızca bilmenin değil, ahlaka uygun
ve mutlu bir yaşam sürmenin de söz konusu olduğunu; felsefe denince,
sağlam bilgiler edinme çabası kadar, doğru, ahlaklı ve mutlu
yaşama çabasının da göz önünde tutulduğunu kavrarız.
Yukarda belirttiğimiz gibi, sözcükteki temel anlam, «phllosophla»
nın, bilgi ve bilgeliğe duyulan «sevgi» ya da «dostluk» olmasıdır.
«Phllosophos» yani filozof, şu ya da bu koşula, duruma, ya da kişiye